Çeşitli Sığırkuyruğu (Verbascum L.) Türlerinin Antimikrobiyal, Antifungal, Antihelmintik ve Antimala


Mustafa Öksüz-Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi

Son yıllarda, enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan antimikrobiyal ilaçların seçici kullanılmaması nedeniyle patojenlere karşı bir çok direnç gelişmiştir. Bazı antibiyotiklerin caydırıcı yan etkileri ve daha önce görülmemiş enfeksiyonların ortaya çıkması ve önceden görülmemiş enfeksiyonların birleşmesi, araştırmaları şifalı bitkiler gibi çeşitli kaynaklardan yeni antimikrobiyal maddeler aramaya zorlamıştır. Bazı Verbascum L. (Scrophulariceae) türleri, iç ve dış enfeksiyonları tedavi etmek için yüzyıllar boyunca yaygın olarak kullanılmıştır. Verbascum türlerinin antimikrobiyal , antimalaryal ve antihelmintik aktivitelerine değinmeden önce genel olarak tanımakta fayda olacağını düşünmekteyim.


Bir çok Verabscum L. cinsinin yaprak ve çiçeklerinin bir çok iç ve dış kullanımı Avrupa, Asya ve Afrika ve Kuzey Amerika’da birçok toplumda belgelenmiştir. Yaygın olarak ‘ mullein’ olarak bilinen Verbascum, dünya çapında 2500 tür ile Scrophulariceae familyasının en büyük cinsidir. Bu tür, Türkiye Florasında 196’sı endemik olan 233 tür ile temsil edilir. Türün Türkçe ismi Sığırkuyruğu. Haziran-Ağustos aylarında parlak sarı renkli çiçekler açan 20 ile 150 cm boylarında iki yıllık otsu bir bitkilerdir. Daha çok ekilmemiş yerlerde ve yol kenarlarında bulunurlar. Gövdeleri dik bazen dallanmış ve yünümsü tüylerle kaplıdır. Yaprakları gövdenin alt kısımlarında rozet halinde dizilmiş olup, yünümsü tüylüdür. Gövdedeki yapraklar ise sapsızdır. Çiçekler gövdenin ucunda sık veya seyrek, az veya çok uzun bir salkım durumda toplanmışlardır. Çiçeklerin çanak ve taç yaprakları beşer parçalıdır. Meyveler yuvarlakça olup, çok tohumludur.


Bu türün bazı türlerinin çeşitli müstahzarları balgam söktürücü ve mukolitik, ayrıca geleneksel Türk tıbbında yatıştırıcı, idrar söktürücü ve kabızlık olarak kullanılmıştır.


Sığırkuyrukları ayrıca geleneksel Türk tıbbında bronşit, kuru öksürük, tüberküloz ve astım gibi solunum bozuklukları için de kullanılmaktadır. Verbascum türleri hemoroitleri, romatizmal ağrıları, yüzeyel mantar enfeksiyonlarını, yaraları ve ishali tedavi etmek için kullanılır ve fare lenfositik lösemi ve influenza virüsleri A2 ve B'ye karşı inhibe edici aktivitelere sahiptir. ekzema ve diğer enflamatuar cilt rahatsızlıkları için dıştan uygulanır.


Geleneksel olarak karın ağrısını gidermek için çay olarak tüketilirler. Bir kök kaynatma febrifüjü diş ağrısını hafifletmek ve ayrıca krampları, kasılmaları ve migreni rahatlatmak için kullanılır. Yapraklar, kökler ve çiçekler aynı zamanda anodyne, antiseptik, antispazmodik, büzücü, yumuşatıcı, sinir, hassas, analjezik, antihistaminik, antikanser, antioksidan, antiviral, bakterisit, kardiyodepresan, östrojenik, fungisit, hipnotik ve sedatifdir. Yukarıda belirtilen ortak kullanımlara ek olarak, bu türler ürogenital organdaki kaşıntılı koşullar için kullanılmıştır.


Ayrıca, Verbascum türlerinin ticari popülaritesi son birkaç yıldır, bitkilere olan ilginin artması ve “daha ​​çevreci” yaşam tarzı tercihinin artmasıyla artmaktadır. Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri'ndeki sağlık mağazalarında, kurutulmuş yaprak ve çiçekleri, kırlangıç ​​kapsüllerini, alkol özlerini ve mullein çiçek yağını kolayca bulabilirsiniz.


Sığırkuyruklarında farmakolojik aktivite saponinler, iridoitler ve feniletanoid glikozitler, neolignan ve monoterpen glikozitler, fenolik ve yağ asitleri, spermin alkoloidleri, steroidler ve flavanoidler gibi biyolojik olarak aktif bileşiklerin kaynaklarıdır. Bu bileşikler içinde majör bileşik olarak Apigenin(1), Verbokosit(2), Ajugol(3), Katalpol(4), Ökubin (5), İlwensisaponin A ve C (6-7) söylenebilir.














Apigenin (1) Verbakozit (2)















Ajugol(3) Katalpol (4)














Ökubin(5)

V.speciosum türünün yapraklarından elde edilen sulu ve etonolik ekstraklar Muller Hinton besi yerinde standart disk difüzyon metodu kullanılarak Eischericia coli (ATCC 25922), Bacillus cereus (ATCC10876) ve Bacillus substilis(ATC 6633) suşlarına karşı antimikrobiyal aktivitesi test edildi.Test sırasında pozitif kontrol grubu olarak ampisilin (30 µg), streptomisin(10µg) ve kanamisin(10µg) kullanıldı. Her iki ekstraktın artan konsantrasyonunun uygulanması ile inhibisyon bölgelerinin çapı artış göstermiştir. Öte yandan, etanol ekstresi, sulu ekstrakttan daha fazla aktivite göstermiştir. Hem sulu hem de etanol ekstraktlar yönünden, maksimum antibakteriyel aktivite B. cereus ve bunu takiben B. subtilis'e karşı gösterilirken, E. coli en dirençli suş olmuştur. Gr(-)bakterilerin, Gr(+) bakterilere göre daha dirençli olduğu tespit edilmiştir.

Verbascum speciosum’un genel ve petal görünüşü


Türkiye florasında yetişen Verbascum lasiant Hub-Mor.,V.latisepalum Hub.-Mor.,V.mucronatum Lam., V.olympicum Boiss.,V.stachydifolium Boiss.&Heldr., V.uschackense (Murb) Hub.-Mor. türlerinin toprak üstü ve V.lasianthum Boiss türünün çiçekli kısımlarından elde edilen metanol ekstraklarının antimikrobiyal ve anitifungal aktivitesi test edilmiştir.Belirtilen Verbacum türlerinin ekstreleri antimikrobiyal aktivitesi Gr(+)bakteri olan Staphilococcus aureus ATC 29213, Gr(-) bakteri olan Escherichia coli ATC 25922 ve Pseudomonas aeruginosa ATC 27853; antifungal aktivitesi de Candida aşbicans ATC 90028, Candida krusei ATC 6258, Candida parapsilosis ATC 90018 e karşı test edilmiştir. Deney sırasında poszitif kontrol grubu olarak siprofloksasn ve flukonozal,sırasıyla bakteri ve mantarlar için kullanılmıştır.Deney sonucunda V.macrunatum ve v.olympicum S.aerus’ karşı antibakteriyel aktivite gösterirlerken, V.latisepalum C.krusei’ye karşı antifungal aktivite göstermiştir.Ancak diğer bitkilerden elde edilen ekstraklar herhangi bir aktivite saptanmamıştır.


Verbascum mucronatum’un çiçekli kısımlarının metanolik ekstraktından elde elde edilen sekonder metabolitlerin(4 iridoit glikozit;ajugol, ökubin, lasiantozit 1, katalpol, 2 triterpenik saponin; ilwensisaponin C, ilwensisaponin A ve bir feniketanoit saponin verbacosit) antibakteriyel ve antifungal aktivitesi araştırılmıştır. Elde edilen metabolitler, sıvı mikrodilasyon yöntemi kullanılarak bekterilere(Esherichia coli ATC 25922, Enterococcus faecalis ATC 29212, Pseudomonas aeruginosa ATC 27853, Staphylococcus aerus ATC29213) ve mantarlara(Candida albicans ATC 90028, Candida krusei ATC 6258, Candida parapsilosis ATC 90018) e karşı antimikrobiyal aktiviteleri test edilmiş-tir.Test sonucunda V. mucronatum'un çiçekli kısmının ve izole edilmiş bileşiklerin metanolik özü, özellikle mantarlara karşı, orta düzeyde antimikrobiyal aktiviteye sahipti. İridoid glikozit ajugolün 64 µg / mL MİK değerine sahip C. albicans ve C. parapsilozise karşı en aktif bileşik olduğu ve aynı zamanda ajugol ile aynı MİK değerine sahip olan C albicans ve C. krusei'yi inhibe eden ilwensisaponin A'ya karşı en etkili bileşik olduğu bulunmuştur. Bu aktif bileşiklerin, mantarlara karşı V. mucronatum özütünden çok daha etkili olduğu bulundu.

Verbascum mucronatum’un genel görünüşü

5 Verbascum türü üzerine yapılan çalışmalarda (V. chionophyllum Hub.-Mor. , V. cilicicum Boiss., V.pterocalycinum var. mutense Hub.-Mor., V. pycnostachyum Boiss. & Helder. and V. splendidum Boiss.) anten kısımlarından elde edilen metanolik özütlerinden izole elde edilen 22 sekonder metabolit üzerinde çalışıldı. Materyaller in vitro ortamında 96 oyuklu mikroplaka kullanılarak C.albicans (ATCC 90028), Cryptococcus neoformans (ATCC 90113), S. aureus (ATCC 29213), metisiline dirençli S. aureus (ATCC 43300), P. aeruginosa (ATCC 27853), Aspergillus fumigatus (ATCC 90906) and Mycobacterium intracellulare (ATCC 23068) karşı test edildi.Pozitif kontrol grubu olarak amfoterisin b, ciprofloksasin ve rifampin kullanıldı. Ilwensisaponin A ve c Aspergillus fumigatus ATCC 90906 a karşı antimikrobiyal aktivite gösterdi fakat bu çalışmada Gr(+) ve Gr(-) bakterilere ve mayalara karşı aktivite sapntanmadı. Test edilen ekstrelerin veya diğer bileşiklerin hiçbiri, önemli antimikrobiyal aktivitelere sahip değildi.Bazı ekstrak ve bileşenlerin antimalaryal aktivitesi Plasmodium falciparum a karşı test edildi. Pozitif kontrol durumunda artemisin ve klorkuin kullanıldı ancak hiçbir ekstrakt ve bileşen antimalaryal aktivite göstermedi.


V. dudleyanum’un anten kısımlarının metanolik ekstrakından elde edilen Ilwensisaponin A ve C Aspergillus fumigatus ATCC 90906 büyümesini inhibe ettiğini ve her iki saponinin de Colletotrichum acutatum, C. fragariae, ve C. Gloeosporioides’e karşı kuvvetli in vitro antimikrobiyal aktivite gösterdi.


Türkiye’de yetişen 13 Verbascum türünden(V. chionophyllum Hub.-Mor., V.cilicicum Boiss., V. dudleyanum (Hub.-Mor.), V. lasianthum Boiss., V. latisepalum Hub.-Mor., V. mucronatum Lam., V. olympicum Boiss., V. pterocalycinum var.mutense Hub.-Mor., V. pycno- stachyum Boiss. & Heldr., V. salviifolium Boiss., V. splendidum Boiss., V. stachydifolium Boiss. & Heldr. ve V. uschackense (Murb.) Hub.-Mor.) elde edilen metanolik ekstraktların in vitro ortamnda antihelmintik aktivitesi değerlendirildi. V. lasianthum, V. latisepalum, V. mucronatum ve V.salvifoli- um’dan elde edilen ekstraktlar 100mg/kg oranında farelerde Aspiculuris tetraptera karşı en yüksek inhibisyon oranını gösterdi. Bunlara ek olarak V. Dudleyanum ve V. pterocalycinum var.mutense den elde edilen ekstraktlar genellikle yüksek etki gösterdi. Bu türlerin dışında kalanlar hiç bir aktivite göstermedi.


Verbascum macrurum yapraklarının çeşitli çözücülerde (diklorametan ,etanol:su(70:30 v/v), su ve metanol) çözündürülmesiyle hazırlanan esktraktlarının antimikrobiyal ektivitesi test edildi ve en yüksek aktiviteye etanol: su (70:30 v/v) ekstraktınınn sahip olduğı gözlendi.


Verbascum sinaiticum ayrıca Gr(+) ve Gr(-) bakterilere karşı hücre içi geniş spektrumlu anti-mikrobiyal aktivite sergilerken, mayalara Candida albicans'a ve C. tropicalis'e karşı aktivite göstermedi.


Verbascum olympicum Boiss., V. prusianum Boiss.,ve V. bombyciferum Boiss. den elde edilen ekstraktlar antimikrobiyal aktivite yönünden değerlendirildi ve Gr(+) bakterilere ve mayalara karşı aktivite saptandı fakat Gr(-) bakterilere karşı bir etki gözlenmedi. Antimikrobiyal aktivite en çok V.prusianum Boiss türünde, özellikle S. aureus ATCC 6538P, M. luteus La 2971, B. megaterium DSM 32 ve C. albicans ATCC 10231'e karşı tespit edilmiştir.


Verbascum leptostychum'un çiçekleri ve yaprakları, tek disk difüzyon yöntemi kullanılarak antimikrobiyal etkinlikleri test edildi. Test organizmalarının yüzdesi (E. coli, Proteus sp., P. aeruginosa, Shigella dysenteriae, Salmonella enteritidis, S. typhi, S. aureus, Streptomyces faecalis ve C. albicans) metanol bitki özütlerine (10 ve 20 µl / disk) aşağıdaki gibidir: V. leptostychum çiçekleri (sırasıyla% 11.1 ve% 99.9) ve yapraklar (sırasıyla% 22.2 ve 66.6). V. leptostychum'un su ekstresi test organizmalarının inhibisyonu ile sonuçlanmadı


Verbascum sinaiticum'un hidroalkolik özü, farklı cilt enfeksiyonlarına neden olduğu bilinen mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktivitesi açısından tarandı. Testler, üç ekstrakt seviyesinde (100, 50 ve 25 mg / ml) ham ekstrenin agar kuyusu difüzyon metodu kullanılarak gerçekleştirildi. Bu çalışma, bu türün S. aureus ve P. aeruginosa'ya karşı güçlü bir antibakteriyel aktiviteye sahip olduğunu ortaya koydu.

Verbascum siniaticum’un genel görünüşü

Verbascum thapsus L. ekstraktlarının ve antibakteriyel de dahil olmak üzere seçilmiş tezgah üstü biyo-tahlilleri kullanarak ticari Mullein ürünlerinin biyolojik aktivitesini inceledi. Etanol, metanol ve suda ekstrakstlar hazırlandı. K. pneumoniae, S. aureus, Staphylococcus epidermis, and E. Coli ye karşı (özellikle su ortamında hazırlanan ekstrakta) antimiktobiyal aktivite gözlendi.


Verbascum türlerinden (V. cariense Hub.-Mor., V. adenophorum Boiss., V. inulifolium Hub.-Mor. and V. vacillans Murb.) elde edilen metanolik ekstraktların antimikrobiyal etkisi disk difüzyon yöntemi ile Escherichia coli ATCC 11230, Staphylococcus aureus ATCC 6538-P, Klebsiella pneumoniae UC57, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27583, Proteus vulgaris ATCC 8427, Bacillus cereus ATCC 7064, Mycobacterium smegmatis CCM 2067, Listeria monocytogenes ATCC 15313, Micrococcus luteus CCM 169, Candida albicans ATCC 10231, Rhodotorula rubra DSM 70403, Kluyveromyces fragilis ATCC 8608, Crypto- coccus neoformans ATCC 32308, Debaryomyces hansenii DSM 70238 ve Hanseniaspora guilliermondii DSM 3432 e karşı araştırıldı.Bu çalışmada tüm türlerden elde edilen ekstrakların Gr(+) bakterilere ve mayalara karşı güçlü antimikrobiyal etkili olduğu fakat Gr(-) bakterilere karşı herhangi bir etkinliği olmadığı saptandı.


Verbascum sinuatum’un yapraklarından elde edilen metanolik özütün disk difüzyon yöntemi ve mikrodilatasyon metodu kullanılarak kombine üriner sistem infeksiyonlarına sebep olan patojenlere karşı antimikrobiyal etkinliği araştırıldı. Etanolik ekstreler Enterococcus faecalis, Proteus mirabilis ve Candida albicans'a karşı güçlü antimikrobiyal aktivite göstermiştir Ekstraktlar ayrıca Escherichia coli, Klebsiella pnemoniae, Pseudomonas aeruginosa'ya karşı orta derecede aktivite göstermiştir.


Verbascum sinuatum’un metanolik ekstrakı MH broth-dilütion metoduyla Staphylococcus epidermidis (ATCC 10875), Staphlococcus. aureus (ATCC 13709), Enterococcus faecalis (ATCC14428), Bacillus subtilis (ATCC 10774), Proteus vulgaris (ATCC 12454), Enterobacter aerogenes (ATCC 13048), Enterobacter cloacae (ATCC 10699), Klebsiella pneumoniae (ATCC 277736), Proteus mirabilis (ATCC 7002), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 27853), Salmonella typhi (ATCC 19430), Citrobacter diversus (ATCC 25408) karşı inhibe edici etki göstermiştir. Genellikle en fazla duyarlılık Gr(+) bakterilere karşı gözlemlenmiştir. Bunların arasında en düşük MIC değerine sahip olan S.epidermidis’tir.Gr(-) bakteriler Gr(+) bakterilere göre daha az duyarlılık göstermişlerdir. Ekstrakt Gr(-) bakterilerden sadece P. vulgaris, P. Mirabilis ve C. Diversus karşı antibakteriyel aktivite göstermiştir. Ayrıca V. sinuatum inflorescencelerinin metonolik ekstraktından elde edilen Luteolin-7-glucoside, ajugol, aucubin, verbascoside, sinuatol ün antimikrobiyal aktivitesi de test edilmiştirdir.verbakozit K.pneumoniae dışında özellikle P.vulgaris karşı yüksek antimikrobiyal aktivite göstermiştir.Luteolin 7-glukozit dışındaki tüm bileşenler antimikrobiyal aktivite gösterdi.


Verbascum sinaiticum’un çiçeklerinden elde edilen etanolik ekstrakt mikroplaka yöntemi ile metisiline dirençli Staphlococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhimurium a karşı potensiyal antimikrobiyal etkiye sahiptir.


Verbascum pinetorum’un çeşitli ekstraktlarının in vitro antimikrobiyal aktivitesi agar kuyusu difüzyon yöntemiyle belirlenmiştir. Heksan özü, birkaç mikroorganizmaya karşı antimikrobiyal aktivite sergilemktedir. Sonuçlar, V. pinetorum ekstrelerinin, önemli antimikrobiyal aktiviteden sorumlu olabilecek iridoid glikoidler, flavonoidler, saponinler ve fenolik bileşikler içerdiğine dair kanıt niteliğindedir.


Verbascum thapsus’un anten kısımlarından süperkritikal akışkan, soxhlet apereyi ve ultrasonik banyo kullanarak elde edilen ekstraklarının antimikrobiyal aktivitesi insan ve hayvan kökenli klinik materyalden izole edilmiş bazı Staphylococcus, Enterobacter cloacae ve Esherichia coli suşları üzerinde araştırıldı. Ultrasonik ekstraktta elde edilen özüt bazı Staphylococcus suşları üzerinde orta derecede güçlü antibakteriyel etki göstermiştir. Soxhlet ekstraksiyonunda elde edilen özüt Staphlococcus suşlarına karşı güçlü antibakteriyel aktivite göstermiştir fakat Enterobactericeae cloacae ve E. coli. Üzerine herhangi bir etkisi yoktur. Süperkritikal ekstrakt uygulanan konsantrasyonlarda antibakteriyal etki göstermedi.

Verbascum thapsus’un genel ve çiçeklerinin görünüşü






Kaynakçalar

1)Amırnıa R, Ghıyası M (2011) Antimicrobial Activity of Verbascum speciosum Aganist Three Bacteria Strains, Fresenius Enviromental Bulletin Volume 20-No 3a.

2) Kahraman C, , Ekızoglu M, Kart D, Akdemır ZS,Tatlı I I (2011) Antimicrobial Activity of Some Verbascum Species Growing in Turkey Fabad Journal of Pharmaceutical Science 36,11-15

3)Kahraman C, Tatlı I I, Kart D, Ekızoğlu M, Akdemır ZS (2018) Structure Elucidation and Antimicrobial Activitities of Secondary Metabolites from the Flowery Parts of Verbascum mucronatum Lam.Fabad Journal of Pharmaceutical Sciences 15(3), 231-237

4) Akdemır ZŞ, Tatli II, Bedir E, Khan IA (2004c) antimicrobial and amtimalarial activites of some Turkish Verbascum species, Fabad Journal of Pharmaceutical Sciences 28,131-135

5)Tatli II, Schuhly W,Kunert O, Bedir E, Akdemir ZS (2008c) Secondary metabolites from the aerial part of Verbascum dudleyanum and their biological activities, Chemistry of Naturel Compounds 44,292-295

6)Kozan E,Çankaya IT, Kahraman C, Akkol EK, Akdemir Z (2011) The in vivo antihelmintik efficacy of some Verbascum species growing in Turkey, Experimental Parasitology 129,211-214

7)Guarino C(2002) Antimicrobial activity of Verbascum macrunatum Ten.(Scrophulariceae).Bollettino Chimico Farmaceutico 141,238-242

8) Khafagi IK (2001) Screening in vitro cultures of some Sinai medicinal plants for their antibiotic activity.The Journal of Microbiology 34,613-627

9)Dulger B, Kırmızı S, Arslan H, Guleryuz G (2003) Antimicrobial activity of three endemic Verbascum species.Pharmaceutical Biology 40,587-589

10)Barbour EK, Al Sharif M, Sagherian VK, Habre AN, Talhouk RS, Talhouk SN (2004) Screening of selected indigenous plants of Lebanon for antimicrobial activity.Journal of Ethnopharmacology 93,1-7

11)Tadeg H, Mohammed E, Asres K, Gebre-Mariam T (2005) Antimicrobial activites of some traditional Ethiopian medicinal plants used in the treatment of skin disorders.Journal of Ethnopharmacology 100,168-175

12)Turker AU, Camper ND (2002) Biological activity of common mullein, a medicinal plant.Journal Ethnopharmacology 82,117-125

13)Dulger B ,Hacioglu N (2008a) Antimicrobial activity of some endemic Verbascum and Scrophularia species from Turkey. Asian Journal of Chemistry 20,6385-6390

Dulger B, Hacioglu N (2008b) Evaluatıon of antimicrobial activity of two endemic Scrophulariceae members.Asian Journal of Chemistry 20,6385-6390

14)Sener A, Dulger B (2009) Antimicrobial activity of the leaves of Verbascum sinuatum L.on microorganisms isolated from urinary tract infection. African Journal of Microbiology Research 3,778-781

15)Talib WH,Mohammed E, Asres K, Gebre-Mariam T(2005) Antimicrobial, cytotoxicity and phytoche- mical screening of Jordanian plants used in traditional medicine. Molecules 15, 1811-1824

16) Ozcan B, Esen M, Caliskan M, Mothana RA, Cihan AC, Yolcu H (2011) Antimicrobial and antioxidant activities of the various extracts of Verbascum pinetorum Boiss. O. Kuntze (Scrophulariaceae). European Review for Medical and Pharmacological Sciences 15, 900-905

17) (2009) Investigation of antibacterial activity of supercritical extracts of plants, as well as of extracts obtained by other technological processes on some bacteria isolated from animals. Acta Veterinaria 59, 557-56


174 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi