İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) ve Tedavisinde Kullanılan Fitoterapötikler


Mustafa Öksüz - Marmara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi

IBS en sık görülen bağırsak hastalıklarından biridir. Bağırsak alışkanlıklarında farklılaşma (diyare ya da kabızlık) ve yapısal ya da biyokimyasal anormalliklerle açıklanamyan şişkimlik ve şişkinlik gibi diğer gastrointestinal (Gİ) semptomlarıyla birlikte epizodik karın ağrısının veya rahatsızlığın varlığı ile karakterize kronik fonksiyonel bir Gİ bozukluktur. Diyare dominant (IBS-D), kabızlık dominant (IBS-C) ve kabızlık ve ishalle değişerek seyreden IBS (IBS-M) olarak adlandırılan üç ana kategorisi vardır. [1]Epidemiyolojik çalışmalar kullanılan tanı ölçütlerine dayanarak genel popülasyonun %10-20’sini etkiler ve genellikle kadınlarda daha yüksek oranda seyreder. [2,3]


IBS’nin patofizyolojik mekanizmaları, değişen bağırsak hareketliliği, artmış, viseral hipersensivite, psikososyal anormallikler, değişmiş beyin bağırsak etkileşimleri, düşük dereceli enflamasyon, bağırsak mikroflorasındaki değişiklikler ve genetik faktörlerle ilişkilidir. [4-8] Hızlandırılmış ve gecikmiş rektal, kolonik ve ince bağırsak motilitesi bazı IBS-D ve IBS-C hastalarında karakteristik IBS semptomları ile ilişkili olabilir. [9,10,11] Bağırsakta farklı bölgelerde viseral hipersensivite sıklıkla IBS hastalarında tanımlanabilir [12,13] ve abdominal ağrıya neden olan ana mekanizma olabilir. [14] Viseral hiperaljezi yanıtındaki olası aracılar seratonin, kalsitonin gen ilişkili peptid, substance P maddesi, bradikinin, taşikininler ve nörotrofinlerle ilgilidir. [6] Psikolojik anormallik IBS hastalarında sık görülen bir komorbiditedir ve IBS semptomlarını artıran bir faktördür. Mikrobiyal değişikliğin IBS gelişiminde rol oynayabileceğini öne süren kanıtlar artmaktadır. IBS’li hastaların yaklaşık %33’ünün aile öyküsü olduğu bildirilmiştir. Genetik faktörlerin rolü,proinflamatuvar sitokinleri, seratonin geri alım taşıyıcısını, triptofan hidroksilazı, sodyum iyon kanalı proteinlerini ve alfa 2 adrenerjik reseptörünü hedef alan genleri içeren genetik polimorfizmler ile alakalı olduğu bildirilmiştir. [15]


IBS tedavisi büyük ölçüde kabızlık, ishal, şişkinlik veya ağrı sıklığı ve şiddetine dayanmaktadır. Diyet lif takviyeleri (karnıyarık otu, ispaghula kabuğu, buğday ve mısır kepeği), laksatifler (polietilen glikol), prokinetik ajanlar (mosapride, prucalopride), prosekratuvar maddeler (lubiprostone) ve safra IBS-C için asit modülatörleri (kenodoksikolil asit) kullanılır. IBS-D hastalarında antidiyaretikler (loperamide), seratonik ajanlar (alosetron) ve antibiyotikler (rifaksimin) kullanılır. Alosetron ayrıca IBS-D ve IBS-M’li kadınlarda yaşam kalitesini artırır. İlaçların yanı sıra Bifidobacterium infantis içeren probiyotiklerin kullanımı IBS hastalarına fayda sağlamaktadır. [16]


Geleneksel Tıpta IBS Tedavisi


IBS’nin yöteminde birçok ülke CAM (Complementary and Alternative Medicine) tedavilerini kullanmıştır. Birleşik Krallıktan 1409 kişi ile yapılan bir toplum temlli araştırma, IBS hastalarının %50’den fazlasının CAM tedavisi kullandığını göstermiştir. ABD’de bu sayı %35 ‘tir. [17]


IBS yönetiminde Geleneksel Çin Tıbbı (GÇT), Zang-Fu’yu teşhiş ve tedavi sisteminde önemli bitkisel stratejilerle kullanır. GÇT prensibine göre IBS karaciğer ve dalak arasındaki uyumsuzlukla ilişkilidir. Özellikle karaciğer Qi enerji ve dolaşım bozukluğu (Karaciğerin fazla çalışması) ve dalak eksikliği ile ilişkili olduğu düşünmektedir. Ayrıca mide zayıflığı ve bağırsak uyumsuzluğunu da içerebilir. Duygusal sıkıntı, anksiyete, duygu durum değişiklikleri, gerginlik ve sinirlilik karaciğerde Qi enerji ve dolaşım bozukluğuna yol açabilir. Böylece bağırsaklarda sekresyonda azalma ve de dalak ve mide fonksiyonlarında bozulma olur. IBS için GÇT tedavi prensipleri karaciğer Qi’sinin akışını düzenlemeye, dalağın ve midenin kuvvetlenmesine ve mide-bağırsak uyumuna odaklanmaktadır. [18]


Geleneksel tıpta IBS tedavisinde kullanılan çeşitli bitkiler ve formüller vardır. Tong-Xie-Yao- Fang (ağrılı diyare için ) on beşinci yüzyıldan beri GÇT IBS ile ilişkili semptomları hafifletmek için kullanılmıştır.[18] Bu formül karaciğer ve dalağın fonksiyonlarını (IBS GÇT’da karaciğer çalışma fazlalığı ve dalak eksikliği nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir.) düzenleme özelliğine sahip olan ve karın ağrısı ve ishali hafifleterek IBS ile ilişkili sindirim sistemi bozukluklarını iyileştirmede preklinik ve klinik çalışmalarda etkili olduğu bildirilen dört Çin bitkisinden (Atractylodes macrocephala, Paeonia lactiflora, Citrus reticulata ve Saposhnikovia divaricata) oluşur. [19,20,21] IBS tedavisi için bitkisel ilaçların incelendiği bir çalışmada Tong-Xie-Yao- Fang, Padma Lax, STW 5 ve Hint Ayurvedik karışım formülleri plaseboya kıyasla genel IBS semptomlarını iyileştirmiştir. [22]


IBS Tedavisinde Sık Kullanılan Bitkiler


1)Cynara scolymus (Enginar)


Akdeniz, Amerika ve Afrika ülkelerinde yaygın olarak yetişmekte ve genellikle sebze olarak tüketilmektedir. Enginar yapraklarından elde edilen ekstraktlar geleneksel olarak dispeptik ve hepatit bozukluklar, obezite ve hiperlipidemi tedavisinde kullanılmaktadır. C.scolymus yapraklarının , ana kimyasal bileşenleri sinarin, kafeik asit, klorojenik asit, sinarozit, luteolin, apigenin-7-O-β-D-glukopiranozit ve skolomozit içeren çeşitli fenolik bileşikler ve flavonoidler içerir. C. Scolymus’da sinaropikrin ve lupeol gibi seskiterpenler ve uçucu yağlarda bulunmaktadır. [23,24,25]


Asetilkolinle kontraksiyon yapılmış guinea domuz ileum’a karşı C.scolymus ekstresinin antispazmodik aktivitesi bildirilmiştir. [26] Diklorometan fraksiyonu en ümit verici biyolojik etkileri göstermiştir. Ana aktif bileşeni olan sinaropikrin, diklorometan fraksiyonundan yaklaşık 14 kat daha fazla aktivite gösterir ve iyi bilinen spazm giderici madde olan papaverininkine benzer bir etki gösterir. [27] C.scolymus’dan elde edilen flavonoidler insan endotel hücrelerinde nitrik oksit gen ekspresyonunu olumlu yönde regüle eder.[28] Bir çalışma C.scolymus’un etanol ve stresin neden olduğu gastrik mukoza hasarını önlediğini ortaya koymuştur. [29]


Klinik çalışmalarda C.scolymus yaprağı ekstresinin IBS semptomlarını azalttığı ve sağlıkla ilişkili QOL’yi (Quality of life/ yaşam kalitesi) iyileştirdiği bildirilmiştir. IBS insidansında belirgin düşüş ve kendiliğinden bildirilen normal bağırsak düzenine doğru kayda değer bir kayma gözlenmiştir. [30]


Bazı çalışmalarda C.scolymus yaprak ekstresinin olumsuz etki görülme oranı düşük bulunmuştur ve bazı çalışmalarda yan etki görülmemiştir. [30,31] Oral olarak alınan C.scolymus ekstresi bazı hastalarda şişkinliği artırabilir. [32] Astraceae familyasına duyarlı kişiler, C.scolymus yaprak ekstraksiyonu alerjik reaksiyonu açısından büyük risk altında olabilirler. C.scolymus yaprak ekstraktının kullanımı ile sinopikrin bileşine atfedilen alerjik kontakt dermatit ortaya çıkabilir. [33] Teorik olarak, C.scolymus yaprağı ekstresi safra kanalı tıkanıklığı ve safra taşlarını safra akışını artırarak daha da kötüleştirebilir. [31]


Temel kafeoilkinik asitleri ve flavonoidleri (kafeoilkinik asit, kafeik asit (CA) ve luteolin glikozitleri) ile standartlaştırılan C.scolymus yaprakları ekstraktlarının uygulanmasından sonra, gerçek plazma ekstraktlarının hiçbiri insan plazmasında ve idrarda tespit edilmemiştir. [34]


2) Mentha piperita (Tıbbi Nane)


Mentha piperita, fenolik bileşikler (rosmarinik asit dahil), birkaç flavonoid (başlıca eriositrin, luteolin ve hesperidin) ve uçucu bileşenleri (mentol ve menton gibi) içerir. Farmakolojik çalışmalar nane yağının GI dokusu, merkezi ve periferik sinir sistemlerinde analjezik etkiler, immüno-modüle edici eylemler ve kemopreventif potansiyel üzerinde rahatlatıcı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. [35]


Birçok klinik çalışama, nane yağının IBS üzerindeki etkilerini, özellikle diyare dominant IBS’de abdominal ağrıyı hafifletmede etkili olduğunu göstermektedir. [36,37] Yapılan bir çalışmada IBS olan 57 hasta, 4 hafta boyunca nane yağı (günde iki kez enterik kaplı kapsül veya plasebo) ile tedavi edildi. Nane yağı total IBS skorunu önemli ölçüde azaltabilir ve abdominal şişkinlik, karın ağrısı veya rahatsızlık, ishal , kabızlık, tam boşalamama, defakasyonda ağrı, gaz veya mukus çıkışı ve acil defakasyon hissi gibi semptomları rahatlatır. [38] IBS’ de 180-200 mg enterik kaplı nane yağının kullanıldığı çalışmayı içeren bir derlemede ve çocuklarda tekrarlayan abdominal ağrı üzerine yapılan bir çalışmada nane yağı başarılı sonuçlar vermiştir. Bildirilen yan etkileri genellikle hafif ve geçicidir fakat oldukça spesifiktir. Nane yağı mide ekşimesi ve anal/perianal yanma veya rahatsızlık hissi gibi tipik Gİ sistem etkilerine neden olmuştur. [39]


Nane yağı oral uygulamadan sonra nispeten hızlı bir şekilde emilir ve esas olarak safra yoluyla elimine edilir. Ana biliyer metaboliti entrahepatik dolaşıma heçiren mentol gluküronittir. İdrar metabolitleri 8. ve 9. Karbondaki hidroksilasyondan kaynaklanır. Bir seri mono ve dihidroksimentol ve karboksilik asitler oluşturur, bunların bir kısmı kısmen gluküronik asit konjugatları olarak atılır. Belirlenen ana metaboliti budur. Ek metabolitleri mono veya dihidroksillenmiş mentol türevleridir. [40]


Bitki ilaç etkileşimlerinde, nane yağı yüksek kolestrol ve yüksek tansiyonu tedavi etmek için kullanılan simvastatin ve felodipinin serum seviyelerini yükseltebilir. Nane yağının koleretik etkileri vardır ve hiatus hernisi, şiddetli gastroözofageal reflü hastalığı, safra taşı, kolesistit ve şiddetli karaciğer hastalığı olanlarda kontrendike olabilir. Nane yağı menstrüasyonu tetikleyebilir ve gebelikte kaçınılmalıdır. [41]


3) Curcuma longa (Zerdeçal)


Ana bileşenleri olan kurkuminoidlere (kurkumin, demetoksikurkumin ve bidemetoksikurkumin açısından zengin) standartize edilir. [42] Bir klinik çalışmada, C.longa ekstresinin IBS semptomlarını iyileştirdiği ortaya konmuştur. 207 IBS hastasına 8 hafta boyunca bir veya iki standart zerdeçal ekstraktı verilmiştir. Sonuçlar abdominal ağrı skorunun sırasyla %22 ve %25 oranında bir ve iki tablet grubunda anlamlı olarak azaldığını göstermiştir. Her iki grupta da, tüm IBS yaşam kalitesi ölçeklerinde %5 ile 36 arasında anlamlı düzelmeler vardır ve tüm deneklerin üçte ikisi tedavi sonrası semptomlarda iyileşme olduğunu bildirmiştir. [43] Bir faz 1 klinik çalışmasında, zerdeçal yağın 1 ve 3 ayda klinik, hematolojik, renal ve hepatik toksisitesi gözlenmemiştir. [44]


Bitki-ilaç etkileşiminde kurkumin farelerde amnotransferazlar, laktat dehidrogenaz, gama glutamil transpeptidaz, alkalin fosfataz ve 5’-nükleotidaz enzimlerini de içererek tümör belirteç enzimlerinin belirli seviyelerine yakın azaltarak fibrosarkom için kombinasyon halinde kullanıldığında cisplatin antitümör aktivitesini artırdığı gösterilmiştir. [45] 300 mg kurkumin ile yapılan altı günlük tedavi, 12 sağlıklı gönüllüde talinololün biyoyararlanımındaki azalma ile ilişkiliydi. [46] Farmakokinetik bir çalışma, kurkumin ile yapılan ön tedavinin sıçanlarda losartan ve metabolitinin plazma konsantrasyonlarını artırdığı bulunmuştur. [47]


4) Citrus reticulata (Mandalina)


Olgun mandalina kabuğu uçucu yağı limonen, 1,8-sineol ve γ-terpinen gibi bileşikler bakımından zengindir. [48] Apigenin, turunçgillerde yaygın olarak bulunan bir biyoflavonioddir ve merkezi sinir sistemi üzerinde çeşitli farmakolojik aktivitelere sahiptir. Araştırma sonuçları, oral apigenin tedavisinin antidepresan benzeri etkilerinin, multipl biyokimyasal etkilerin bir kombinasyonu ile ilişkili olabileceğini göstermiştir. Stresle indüklenmiş beyin monaamin seviyeler, HPA yolağı ve trombosit adenilil siklaz aktivitesindeki değişikliklerin normale döndürülmesi ile ilgili mekanizmarın aydınlatılmasında yardımcı olabilir. [49] C.reticulata ekstraktı ayrıca Helicobacter pylori’ye karşı antibakteriyal etkiye sahiptir ve limonen açısından zengin olan uçucu yağı gastroprotektif etki sağlar. [50,51]


C.reticulata, popüler IBS formülü olan Tong-Xie-Yao- Fang’da bir maddedir. Klinik çalışmalarda formülün hızlı bir şekilde abdominal ağrı ve distansiyonu azalttığını, dışkı alışkanlığını ve hastalarda mental gerilim ve depresyonu iyileştirildiği gösterilmiştir. [21] Deneysel çalışmalarda ayrıca, beyin bağırsak aksı ile ilişkili maddeleri düzenleyerek davranışsal hiperaljeziyi zayıflattığını ortaya koyulmuştur. 5-HT ve periferik substans P maddesinin ekspresyonunu ve beyinde kortikotropin-salan faktörü azaltır. [19]


IBS, dünya çapında oldukça yağın bir hastalıktır. Bu kronik koşullar, Batı bitkisel tıbbında ve GÇT gibi geleneksel tıp sistemlerinde ele alınmaktadır. Bu durumda kullanılan konvensiyonel ilaçlar sınırlı bir başarıya sahiptir.


İBS genellikle kabızlıkla ilişkilidir ve kabızlıkta kullanılan benzer ilaçlar ile tedavi edilir. IBS-C için diyet lifi takviyeleri, laksatifler, prokinetik ve prosekretuvar ajanların kullanılması; IBS-D için antidiyareikler, seratonerjik ajanlar ve antibiyotikler kullanılmaktadır. Antispazmodik aktivite, IBS-D tipinde kullanılan bitkilerin ortak özelliğidir. Benzer kimyasallar, özellikle aktif bileşikler olarak uçucu yağlar içerirler. C.scolymus’da seskiterpenler, fenolik bileşikler ve flavonoitler; nane yağında monoterpen, fenolik bileşikler ve flavonoitler; C.longa’da fenolik kurkuminoidler ve uçucu yağlar; ve C.reticulata’da monoterpen ve flavonoitler bulunmaktadır.


Klinik çalışmalar genellikle olumlu sonuçlar bildirmiş ve bitkisel ilaçların umut verici olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, küçük örneklem büyüklüğü, zayıf metadoloji, tanımlanmış sonuçların olmayışı ve homojen olmadıkları nedeniyle etkinlikleri kesin değildir. Bununla birlikte klinik öncesi çalışmalar IBS’ de bitkisel ilaçların kullanımını desteklemektedir. Aktif bileşikleri, standartize ekstreleri, multipl etki ve moleküler mekanizmaları içeren gelecekteki çalışmalar iyi tasarlanmış klinik çalışmaların desteklenmesi için esastır.





Referanslar

1) Emmanuel A, eQuigley E (2013) Irrıtable Bowel Syndrome Diagnosis and Clinical Management. West Sussex: Wiley-Blackwell.

2)Saito YA, Schoenfeld P, Locke Gr, 3rd (2012) The epidemology of ırrıtable bowel syndrome in North America: a systematic review. Am J Gastroenterol 97: 1910-1915.

3) Thampson WG, İrvine EJ, Pare P, Ferrazii S, rance L (2002) Functional gastrointestinal disorders in Canada : first population-based survey using rome II criteria with suggestions for improving the questionnaire. Dig Dis Sci 47: 225-235.

4) Clarck C, DeLegge M (2008) Irrıtabl bowel syndrome: a practical approach. Nutr Clin Pract 23: 263-267.

5)Crowell MD, Harris L, Jones MP, Chang L (2005) New insights into the pathophysiolgy of irritable bowel syndrome: implications fort he future treatments. Curr gastroenterol Rep 7:272-279

6)Karantanos T, Markoutsaki T, Gazouli M, Anagnou NP, Karamanolis DG (2010) Current insights in to the pathophysiology of ırrıtable Bowel Syndrome. Gut Pathog 2: 3.

7)Hasler WL (2011) Traditional thoughts on the payhophysiology of irritable bowel syndrome. Gastroenterol Clin North Am 40: 21-43.

8)Ohman L, Simren M (2010) Pathogenesis of IBS: role of inflammation, immunity and neuroimmune interactions. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 7: 163-173.

9)Manabe N, Wrong BS, Camilleri M, Burton D, McKinzie S, Zinsmeister Ar (2010) Lower functional gastrointestinal disorders: evidence of abnormal colonic transit in a 287 patient cohort. Neurogastroenterol Motil 22: 293-e282.

10)Deiteren A, Camilleri M, Burton D, McKinzie S, Rao A, Zinsmeister Ar (2010) effect of meal ingestion on ileocolonic and colonic transit in health and irritabl bowel syndrome. Dig Dis Sci 55: 384-391.

11)Leo OY (2010) Asian motility studies in irritable bowel syndrome. J Neurogastroenterol Motil 16: 120-130.

12)Mertz H, Naliboff B, Munakata J, Niazi N, Mayer EA (1995) Altered rectal perception is a biological marker of patients with irritable bowel syndrome. Gastroenterology 109: 40-52.

13)Nozu T, Kudaira M, Kitamori S, Uehara A (2006) repetetive rectal painful distention induces rectal hypersensivity in patients with irritable bowel syndrome. J Gastroenterol 41:217-222.

14)Bueno L, Fioramonti J (2002) visceral perception: inflammatory and non-inflammatory mediators. Gut 51 Suppl 1: i19-i23.

15)Chey WD, Maneerattaporn M, Saad R (2011) Pharmacologic and complementary and alternative medicine therapies for irritable bowel syndrome. Gut liver 5: 253-266.

16) Ramazan I.(Ed.).(2015) Fitoterapi Ankara:Akademisyen Kitapevi.

17)Kong SC, Hurlstone DP, Pocock CY, Walkington LA, Farquharson nr, Bramble MG, McAlindon Me, Sanders DS (2005) The incidence of self-prescribed oral copmlementary and alternative medicine use by patients with gastrointestinal diseases. J.Clin Gastroenterol 39: 138-141.

18) Bensky D, Barolet r (1990) Chinese Herbal Medicine: Formulas and Strategies. Seattle eastland Press.

19) Hu XG, Xu D, Zhao Y, Yang XB, Meng J, Shen H, Guo J (2009) The alleviating pain effect of aqueus extract from Tong-Xie-Yao-Fang, on experimental visceral hypersensitivity and its mechanism. Biol Pharm Bull 32: 1075-1079.

20) Bian Z, Wu T, Liu L, Miao J, Wong h, Song L, Sung JJ (2006) effectiveness of the Chinrse herbal formula Tong-Xie-Yao- Fang, on experimental visceral hypersensitivity and its mechanism. Biol Pharm Bull 32: 1075-1079.

21)Pan F, Zhang T, Zhang YH, Xu JJ, Chen FM (2009) effect of tongxie yaofang Granule in treating diarrhea-predominate irritable bowel syndrome. Chin J Integr Med 15: 216-219.

22)Liu JP, Yang M, Liu YX, Wei M, Grimsgaard S (2006) herbal medicines for treatment of irritable bowel syndrome. Cochrane Database Syst Rev CD004116.

23)Noldin VF, Cechinel V, Delle Monache F, Benasi JC, Christmann IL, Pedrosa RC, Yunes RA (2003) Chemical composition and biological activities of the leaves of Cynara scolymus L. (artichoke) cultivated in Brazil. Quim Nova 26:331-334.

24) Schutz K, Kammerer D, Carle R, Schiber A (2004) Identification and quantification of caffeoylquinic acids and flavonoids from artichoke (Cynara scolymus) heads, juice and pomace by hPLC-DAD-eSI/MS(n). J Agric Food Chem 52: 4090-4096.

25)Nassar MI, Mohammed TK, Elshamy AI, El-toumy SA, Lateef AM, Farrag AR (2013) Chemical constituents and anti-ulcerogenic potential of scales of Cynara scolymus (arichoke) heads. J Sci Food Agric 93: 2494-2501.

26) Emendorfer F, Emendorfer F, Bellato F, Noldin VF, niero R, Cechinel-Filho V, Cardozo AM (2005) evalution of the relaxant action of some Brazilian medicinal plants in isolated guinea-pig ileum and rat duodenum. J Pharm Pharm Sci 8: 63-68.

27) Emendorfer F, Emendorfer F, Bellato F, Noldin VF, Cechinel-Filho V, Yunes RA, Delle Monache F, Cardozo AM (2005) Antispazmodic activity of fractions and cynaropicrin from Cynara scolymus on guinea-pig ileum. Biol pharm Bull 28: 902-904.

28) Li H, Xia N, Brausch I, Yao Y, Forstermann U (2004) Flavanoids from artichoke (Cynara scolymus L.) up-regulate endothelia-type nitric-oxide synthase gene expres sion in human endothelial cells. J Pharmacol Exp Ther 310: 926-932.

29) Ishida K, Kojima R, Tsuboi M, Tsuda Y, Ito M (2010) effects of artichoke leaf extract on acute gastric mucosal injury in rats. Biol Pharm Bull 33: 223-229.

30) Bundy R, Walker AF, Middleton RW, Marakis G, Booth JC (2004) Artchoke leaf extract reduces symptoms of irritable bowel syndrome and improves quality of life in otherwise healthy volunteers suffering from concomitant dyspepsia: a subset analysis. J Altern Complement Med 10: 667-669.

31)Kraft K (1997) artichoke leaf extract-recent findings reflecting effects on lipid metabolism, liver and gastrointestinal tracts. Phytomedicine 4: 369-378.

32) Walker AF, Middleton RW, Marakis G, Booth JC (2004) Artichoke leaf extract reduces symptoms of irritable bowel syndrome in a post marketing surveillance study. Phyother Res 15: 58-61.

33) Leung AY, Foster S (1996) Encyclopedia of Common Naturel Ingredients used in Food, Drugs and Cosmetics. 2nd ed. New York: John Wiley & Sons.

34) Menghini L, Genovese S, Epifano F, Tirillini B, Ferrante C, Leporini L (2010) Antiproliferative, protective and antioxidant effects of artchoke, dandelion, turmeric and rosemary extract and their formulation. Int J ımmunopayhol Pharmacol 23: 601-610.

35)McKay DL, Blumberg JB (2006) A review of the bioactivity and potential health bene fits of peppermint tea (Mentha piperita L.) Phytother Res 20: 619-623.

36) Alam MS, Roy PK, Miah AR, Mollick SH, Khan Mr, Mahmud MC, Khatun S (2013) efficacy of Peppermint oil in diarrhea predominant IBS-a double blind randomized placebo-controlled study. Mymensigh Med J 22: 27-30.

37)Merat S, Khalili S, Mostajabi P, Ghorbani A, Ansari R, Malekzadeh R (2010) The effect of enteric-coated, delayed-release peppermint oil on irritable bowel syndrome. Dig Dis Sci 55: 1385-1390.

38) Cappello G, Spezzaferro M, Grossi L, Manzoli L, Marzio L (2007) Peppermint oil (Mint oil) in the treatment of the irritable bowel syndrome: a prospective double blind placebo-controlled study. Mymensingh Med J 22: 27-30.

39) Grigoleit HG, Grigoleit P (2005) Pepper mint oil in irritable bowel syndrome. Phytomedicine 12: 601-606.

40) Grigoleit HG, Grigoleit P (2005) Pharmacology and preclinical pharmacokinetics of peppermint oil. Phytomedicine: 612-616.

41)Klingler B, Chaudhary S (2007) Pepper mint oil. Am Fam Physician 75: 1027-1030.

42) Pistelli L, Bertoli A, Gelli F, Bedini L, ruffoni B, Pistelli L (2002) Production of the Curcuminoids in different in vitro organs of Curcuma longa. Nat Product Commun 7: 1037-1042.

43) BUndy R, Walker AF; Middleton RW, Booth J (2004) Turmeric extract many improves irritable bowel syndrome symtomology activivities in otherwise healthy adults: a pilot study. J Altern Complement Med 10: 10515-1018.

44)Joshı J, Ghaisas S, Vaidya A, Vaidya R, Kamat DV, Bhagwat AN, Bhide S (2003) early human safety study of turmeric oil (Curcuma longa oil) adminesterad orally

45)Navis I, Sringanth P, Premalatha B (1999) Dietary curcumin with cisplatin administration modulates tumour marker indices in experiment fibrosarcoma. Pharmacol Res 39: 175-179.

46) Juan H ,Terhag B, Cong Z, Bi-Kui Z, Rong-hua Z, Feng W, Fen-Li S, Juan S, Jing T, Weng-Xing P (2007) Unexpected effect of concomitanly administered curcumin on the pharmacokinetics of talnolol in healthy Chineese volunteers. Eur J Clin Pharmacol 63: 663-668.

47) Liu AC, Zhao LX, Xing J, Liu T, Du Fy, Lou HX (2012) Pre-treatment with curcumin enhances plasma concentrations of losartan and its metabolite eXP3174 in rats. Biol Pharm Bull 35:145-150.

48)Bourgou S, rahali FZ, Ourghemmi I, Saidani Tounsi M (2012) Changes of peel essential oil composition of four Tunisian citrus during fruit maturation. ScientificWorlJournal 2012: 528-593.

49)Yi LT, Li JM, Li YC, Pan Y ,Xu Q, Kong LD (2008) Antidepressant-like behavioral and neurochemical effects of citrus-associated chemical apigenin. Life Sci 82: 741-751.

50) Li Y, Xu C, Zhang Q, Liu JY, Tan RX (2005) In vitro anti-helicobacter pylori action of 30 Chinese herbal medicines used to treat ulcer diseases. J Ethnopharmacol 98: 329-333.

51) Moraes TM, Kushima H, Moleiro FC, Santos RC, Rocha LR, Marques MO, Vilegas W, Hiruma-Lima CA (2009) effects of limonene and essential oil from Citrus aurantium on gastric mucosa: role of prostaglandins and gastric mucus secretion. Chem Biol Interact 180: 499-505.

85 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi