Yaşamın Sırrı Bitkiler: Ginkgo Biloba

En son güncellendiği tarih: 22 Nis 2019


Ümmügülsüm Güzelsoy- Yıldız Teknik Üniversitesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı


Ginkgo Biloba (Mabet ağacı) günümüzde varlığını sürdüren hiçbir yakın türü veya benzeri bulunmayan, tamamıyla kendine özgü bir ağaçtır. Bitkiler alemi içindeki ayrı bir bölümde Ginkgophyta olarak değerlendirilir. Bu bölümün içinde tek bir sınıf (Ginkgoopsida), sınıfın içinde tek bir takım (Ginkgoales), takımın içinde tek bir familya (Ginkgoaceae), familyanın içinde de tek bir cins olarak Ginkgo ve bu cinste de tek tür olarak Ginkgo Biloba bulunmaktadır.


Ginkgo, yelpaze şeklinde yaprakları olan büyük bir ağaçtır. Ginkgo, Çin, Japonya ve Kore'ye özgü bir bitki olmasına rağmen, Avrupa'da 1730'dan beri ve Amerika'da 1784'den beri yetiştirilmektedir. Bu veriler doğrultusunda da Ginkgo ağacının günümüz koşullarının en eski canlı ağaçlardan biri olduğu hatta 200 milyon yıldan fazla zamandır bulunduğu düşünülmektedir. Eski bir bitki düzeninin hayatta kalan tek üyesi olduğu için, bazen yaşayan bir fosil olarak adlandırılır.


Yaprakları ve tohumları genellikle geleneksel Çin tıbbında kullanılsada, modern araştırmalar öncelikle yapraklardan yapılan ginkgo özü üzerinde yoğunlaşmaktadır. Ginkgo biloba yapraklarının özleri (EGb 761), çok değerli terapötik ajanlar olarak tıbbi uygulamaya dahil edilen, titre edilmiş, standartlaştırılmış aktif bileşen karışımlarıdır. Ginkgolidler olarak adlandırılan yaprak özütü bazlı bazı ürünler eczacılıkta giderek daha yaygın şekilde kullanılmaktadır. Mevcut bilimsel araştırmalar Alzheimer gibi demans rahatsızlıklarda, hafıza güçlendirmede, baş dönmesini önlemede ve zihinsel konsantrasyon arttırmada gingko özünün mutlak yararları bulunduğuna işaret etmekte olup, olası diğer faydalarına ilişkin çalışmalar sürmektedir.

Ginkgo Biloba’nın kullanım alanları oldukça uzundur. Kullanım alanlarının çokluğu özütünün zenginliğine ek olarak aslında uzun yıllardır var olmasından da kaynaklanmaktadır. EGb 761 sadece tıbbi alan değil bunun yanında kozmetik alanda da kullanılmaktadır. Aynı zamanda Hiroşima ve Nagasaki'de bile Ginkgo Biloba ağaçları ayakta kalan ağaçlar arasında yer almaktadır.


Güçlü Antioksidanlar İçermektedir!


Antioksidanlar, serbest radikallerin zararlı etkileriyle mücadele eden veya onları etkisiz hale getiren yapılar olarak yer almaktadırlar. Ginkgo, güçlü antioksidan etkileri ile bilinen bileşikler olan flavonoidler ve terpenoidleri yüksek oranda içermektedir. Xu ve arkadaşlarının 2017 yılında Çinde gerçekleştirdikleri bir çalışmada ginkgo ile birlikte kullanılan başka bir etkenin antioksidan ifade üzerine etkilerini incelemişlerdir. Sonuçlar doğrultusunda ise antioksidan etkisinin kombine etki bazında daha da arttığını gözlemlemişlerdir.


Psikiyatrik Bozukluklarında ve Demans Belirtilerinde Azalma Sağlamaktadır!


Ginkgo Biloba’nın, Alzheimer hastalığı ve yaşlanma ile ilgili bilişsel gerileme ile ilgili endişe, stres ve diğer semptomları azaltması üzerine çalışmalarda aslında kesin bir kanıt oluşturulamamaktadır. Çalışmalarda olumlu çıkan çok fazla bulunmaktadır. Fakat kesin bir tanı koymak için yeterli olmamaktadır.


Bazı çalışmalar, ginkgo kullanan demans hastalarında bilişsel düşüş oranında belirgin bir azalma olduğunu göstermektedir, ancak literatür için daha çok çalışma gerekmektedir. Ele alınan birçok çalışma sonucunda ortalama olarak 22-24 hafta boyunca gingko özütlerinin kullanımı sonucunda demans ile ilişkili semptomların spektrumlarında önemli azalmalar gözlemlenmiştir.


Dolaşımı ve Kalp Sağlığını Geliştirmektedir!


Geleneksel Çin tıbbında, ginkgo tohumları, böbrek, karaciğer, beyin ve akciğerler dahil olmak üzere farklı organ sistemlerine “enerji kanallarını” aktive etmek için kullanılmıştır.


Aslında Ginkgo’nun vücudun çeşitli yerlerine kan akışını artırmadaki bariz yeteneği, sözde faydalarının çoğu için kaynak olabileceği düşünülmektedir. Kalp hastalığı olan kişilerde yapılan bir çalışmada, hastalar üzerine uygulanan Gingko özütü sonucunda vücudun birçok yerine kan akışında hemen bir artış olduğunu ortaya koyulmuştur. Ek araştırmalar, ginkgonun kalp sağlığı, beyin sağlığı ve felç önleme üzerindeki koruyucu etkilerine de işaret etmektedir. Ginkgonun dolaşımı, kalp ve beyin sağlığını nasıl etkilediğini tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.


Beyin Fonksiyonunu Üzerine Etkileri Vardır!


Ginkgonun sağlıklı bireylerde beyin fonksiyonlarını artırabileceğine dair bazı spekülasyonlar bulunmaktadır. Bazı araştırmacılar, ginkgo ile takviye etmenin zihinsel performansı ve algılanan refahı artırabileceği fikrini gerçekleştirdikleri çalışmalar ile desteklemektedir. Bununla birlikte, bu ilişki üzerine yapılan araştırmaların geniş bir incelemesi, ginkgo ile desteklemenin hafıza, yürütme işlevi veya dikkat kapasitesinde herhangi bir ölçülebilir iyileşmeyle sonuçlanmadığı sonucuna varmıştır. Bu yüzden gündemde yer alan çalışamalar içerisinde ginkgo takviyesi için zihinsel kapasiteyi geliştirebileceği üzerine kesin sonuçlar içeren bir veri bulunmamaktadır.


Kaygıyı Azaltabilir!


Bazı araştırmalar ginkgo ile takviyenin anksiyete belirtilerini azaltabileceğini göstermektedir. Deney hayvanlarıyla gerçekleştirilen çalışmalarda, ginkgo'nun antioksidan içeriğine bağlı olarak anksiyete belirtilerinde azalmalar gözlemlenmiştir.


Bir çalışmada genelleşmiş kaygıları olan 170 kişiye 240 mg veya 480 mg ginkgo veya plasebo ile tedavi gerçekleştirilmiştir. En yüksek ginkgo dozu ile tedavi edilen grup, plasebo grubuna kıyasla, anksiyete semptomlarında % 45 daha fazla azalma bildirmiştir.


Gingko ile ilgili araştırmalar bu sınırda kalmayıp daha birçok etki mekanizması da bulunmaktadır. Bu etkilerinin gündemde daha çok yer etmesi ve literatüre ek kaynak sağlayabilmesi açısından bilimsel çalışmalara daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Aynı zamanda etki durumunun yetersiz olduğu fakat bir gelişme sağladığı çalışmalarda kombine etken denemesi yapılarak başka bitkilerin aydınlatılmasında da yarar sağlayabileceği göz ardı edilmemelidir.




Kaynakçalar:

  1. Xiaobing Xu, Shangwei Guo, Xianghui Hao, Hui Ma, Yanping Bai, Yaqin Huang. Improving antioxidant and antiproliferative activities of colla corii asini hydrolysates using ginkgo biloba extracts. Food Sci Nutr. 2018;6:765–772

  2. Lucia Marcocci, Lester Packer, Marie-Therese, Droy-Lefaix, Abdelhafid Sekaki, MoniqueGardès-Albert. Antioxidant action of Ginkgo biloba extract EGb 761. Methods in Enzymology Volume 234, 1994, Pages 462-475

  3. Jos Kleijnen, Paul Knipschild. Ginkgo biloba. The Lancet. Vol.340; Nov 7, 1992

158 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi