Hastalıkların Kökeni: Kronik İnflamasyon!

En son güncellendiği tarih: May 23


Tuğba Cici - İstanbul Teknik Üniversitesi, Yüksek Lisans Öğrencisi

İnflamasyon, bağışıklık sisteminin patojen, hasarlı hücreler ve toksik bileşenler gibi çeşitli faktörlere karşı verdiği biyolojik bir yanıttır. Bu faktörler kalp, beyin, pankreas, karaciğer, böbrek, sindirim sistemi, akciğer ve üreme sisteminde akut veya kronik inflamasyona yol açarak doku hasarına yada bir hastalığa neden olmaktadır. Hem enfeksiyöz hem de enfeksiyöz olmayan ajanlar inflamatuar ajanları aktive ederek inflamatuar sinyal yolaklarını tetikler. İnflamatuar sinyal yolaklar genellikle NF-κB, MAPK ve JAK-STAT yolaklarıdır.


İnflamasyon vücutta hasarların giderilmesinde rol oynamaktadır. Bu nedenle inflamasyon aslında bir savunma mekanizmasıdır ve sağlık bir yaşam için gereklidir. Akut inflamatuar yanıtlar genellikle hücresel ve moleküler mekanizmalarla vücuttaki hasarı yada inflamasyonu etkili bir şekilde onarmaktadır. Fakat kontrol edilemeyen akut inflamasyon zamanla kronik inflamasyona yol açarak çeşitli kronik hastalıkların oluşma riskini arttırmaktadır. Bilimsel araştırmalar kronik inflamasyonun kanser hastalığından astım hastalığına kadar çok sayıda hastalıkla ilişkili olduğunu bildirmiştir.


Kronik inflamasyonun belirtileri nelerdir?

-Vücut ağrıları

-Yorgunluk

-Halsizlik

-Kas ağrıları

-Eklem ağırısı veya eklemlerde şişlik

-Kızarıklıklar

-Cilt döküntüleri

-Ateş

-Baş ağrısı

-Sindirim sistemi ile ilgili problemler

-Sırt ağrısı

-Abdominal ağrılar


Kimi hastada kronik inflamasyon herhangi belirti vermeden ilerlediği unutulmamalıdır. Vücutta inflamasyon varlığını gösteren spesifik testler ve yöntemler bulunmaktadır.


Kanser Ve İnflamasyon


İnflamasyonun nedeni ve mekanizması gibi etkenler kanser hastalığının oluşmasında yada hastalığın progresyonunda önemli rol oynamaktadır. Helicobacter pylori enfeksiyonunun mide kanseri ve MALT (mukoza ilişkili lenfoid doku) lenfoma ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Schistosoma or Bacteroides türlerinin ise mesane ve kolon kanseri ile ilişkisi vardır. İnflamasyon ve tümör oluşumunun tek nedeni yoktur. Bilimsel araştırmalar DNA hasarının da inflamasyona yol açarak tümorogeneze yol açabileceğini bildirmiştir. İnflamasyon tümör oluşumu ve tömör progresyonda rol oynamaktadır. Bu nedenle de tedaviye olan yanıtı da etkilemektedir. Tümör hücrelerinin çok çeşit immün ve inflamatuar hücre içerdiği bilinmektedir.


Romatoid Artrit Ve İnflamasyon


Romatoid artrit hastalığı en sık görülen inflamatuar hastalıklardan birisidir. Hastalığın patogenezinde karmaşık immünolojik mekanizmalar rol oynamaktadır. Hastalığın etyopatogenezinde çevresel, genetik ve hormonel faktörler rol oynamaktadır. Romatoid artrit hastalığı erkeklere oranla kadınlarda daha sık görülmektedir ve hastalık dünya popülasyonunun %1’ini etkilemektedir. Genetik faktörlerin romatoid artrit hastalığının patogenezinde rol oynadığı bilinmektedir fakat sigara kullanımının önemli bir çevresel faktör olduğu ve hastalığın gelişimini tetiklediği bildirilmiştir. Sigara kullanımının eklemlerde lokal inflamasyon cevapların oluşmasına ve sitokin salınımına yol açtığı bilinmektedir. Romatoid artrit hastalığının majör yolaklarında çok sayıda inflamatuar yanıtlar üretilmektedir. Bunun sonucunda immünuregülatör işlemlerde bozukluklar oluşmakta ve çeşitli proinflamatuar mediatörler üretilmektedir. Özellikle son yıllarda yapılan araştırmalar beslenmenin romatoid hastalığının oluşmasında, gelişmesinde ve tedavisinde muhtemel epigenetik mekanizmalar ile önemli rol oynadığını bildirmiştir. Bazı beslenme faktörlerinin romatoid artrit hastalığı ile ilişkisi bulunmuştur. Bu ilişkinin nedeni ise bazı beslenme faktörlerinin inflamatuar yolaklar ile direkt olarak bağlantılı olmasıdır. Romatoid artrit hastalığını olumsuz etkileyen beslenme faktörlerinden biri sodyum klorürdür. Sodyum klorür proinflamatuar makrofajları aktive etmekte ve T-regülatör hücrelerinin düzeyini azaltmaktadır. Proinflamatuar makrofajlar ve T-regülatör hücreler romatoid artrit patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Araştırmalar beslenmenin insan sağlığında önemli rolü olduğunu, özellikle de romatoid artrit gibi kronik hastalıkların tedavisinde daha da önem taşıdığını bildirmiştir.


Alzheimer Hastalığı Ve İnflamasyon


Alzheimer hastalığı progresif nörodejeneratif bir hastalıktır. Alzheimer hastalarında yapılmış olan biyokimyasal ve nöropatolojik araştırmalar, inflamatuar yolakların aktif hale geldiğini bildirmiştir. Alzheimer hastalığının patogenezinde önemli rol oynayan iki molekül bulunmaktadır. Bu moleküller amiloid beta ve tau proteinidir. Amiloid beta ve tau proteininin birikmeye başlaması ile birlikte, Alzheimer hastalarının beyinlerinde immün ilişkili antijen ve hücrelerin amiloid plakların çevresinde yer aldığı görülmüştür. Alzheimer hastalarının beyinleri incelendiğinde çok sayıda sitokin ve benzeri maddelerin nöroinflamasyona yol açtığı gözlemlenmiştir.


Allerjik Astım Hastaşığı Ve İnflamasyon


Allerjik astım hastalığı kompleks ve kronik inflamatuar bir hastalıktır. Allerjik astım hastalarının hava yollarında kronik inflamasyon ve hava yolları fonksiyonunda azalma görülmektedir. Araştırmalar allerjik astım prevalansının son yıllarda ciddi artış gösterdiğini tespit etmiştir ve allerjik astım prevalansının önümüzdeki yıllarda daha da artacağı öngörülmektedir. Allerjik astım hastalarında anti-inflamatuar beslenme programının epigenetik, intestinal mikrobiyota ve fizyolojik gelişim üzerine etki ederek fayda sağlayabileceği bildirilmişir.


Kardiyovasküler Hastalıklar Ve İnflamasyon


Kardiyovasküler hastalıkların gelişiminde ve komplikasyonlarının oluşmasında inflamatuar süreçlerin önemli rol oynadığı bilinmektedir. Artmış inflamatuar markerlar sistemik inflamasyona yol açarak kardiyovasküler hastalıkların görülme riskini arttırmaktadır. Araştırmalar anti-inflamatuar beslenme programının inflamasyonda etkili olduğunu ve kardiyometabolik risk faktörleri üzerine olumlu etkisi oluğunu göstermiştir.


Diabetes Mellitus Hastalığı Ve İnflamasyon


Diabetes mellitus hastalığı insülin salınımında yetersizlik veya insülinin etkisizliği sonucu gelişen, hiperglisemi ile seyreden kronik bir hastalıktır. Diabetes mellitus hastalığının prevalansı epidemik boyutlara ulaşmıştır ve ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Araştırmalar inflamasyonun beta hücre insülin sekresyonunu azalttığını ve insülin direncini arttırdığını bildirmiştir.

Sonuç olarak birçok hastalığın oluşumunda inflamasyonun önemli rol oynadığı unutulmamalıdır. Bu nedenle beslenme programından inflamasyona yol açan besinlerin elimine edilmesi oldukça önemlidir. Vücutta inflamasyona yol açan başlıca besinler işlenmiş-hazır besinler, trans yağlar, şekerli besinler ve alkoldür. Beslenme programı kişinin medikal geçmişine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Genel olarak anti-inflamatuar beslenme programının yararlı olduğunu söyleyebiliriz. Araştırmalar uygun beslenme programının ve yaşam tarzı değişikliğinin kronik inflamasyonu azaltarak hastalıklardan korunmada ve hastalıkların tedavisinde etkili olduğunu bildirmiştir.






Kaynakçalar

1. Grivennikov, S. I., Greten, F. R., & Karin, M. (2010). Immunity, inflammation, and cancer. Cell, 140(6), 883–899.

2. Araki, Y., & Mimura, T. (2016). The Mechanisms Underlying Chronic Inflammation in Rheumatoid Arthritis from the Perspective of the Epigenetic Landscape. Journal of immunology research, 2016, 6290682.

3. Cutolo, M., & Nikiphorou, E. (2018). Don't neglect nutrition in rheumatoid arthritis!. RMD open, 4(1), e000591.

4. Zotova, E., Nicoll, J. A., Kalaria, R., Holmes, C., & Boche, D. (2010). Inflammation in Alzheimer's disease: relevance to pathogenesis and therapy. Alzheimer's research & therapy, 2(1), 1.

5. Moqbel, R., & Odemuyiwa, S. O. (2008). Allergy, asthma, and inflammation: which inflammatory cell type is more important?. Allergy, asthma, and clinical immunology : official journal of the Canadian Society of Allergy and Clinical Immunology, 4(4), 150–156.

6. Paquissi F. C. (2016). The role of inflammation in cardiovascular diseases: the predictive value of neutrophil-lymphocyte ratio as a marker in peripheral arterial disease. Therapeutics and clinical risk management, 12, 851–860.

7. Agrawal, N. K., & Kant, S. (2014). Targeting inflammation in diabetes: Newer therapeutic options. World journal of diabetes, 5(5), 697–710.

0 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi