Nefes Alan Duvarlar – Dikey Bahçeler


Şilan Atbaş - Tarımsal Biyoteknoloji, Fen Bilimleri Enstütisü, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Son zamanlarda gündeme oturan dikey bahçeler, bana hatırlanmak zorunda olduklarını hatırlattı. Nedir dikey bahçe, yararları avantajları nelerdir, ilk örnekleri ne zamana dayanmaktadır? Dediğim gibi gerçekten bu duvarlar nefes alabiliyor mu?


Dikey bahçe, bir yapının duvarı üzerine topraksız ve dikey olarak tasarlanan bahçelere denmektedir. Dikey bahçeler, uygulanacak olan binanın veya duvarın altyapısına uygun olarak gerekli mimarı ve mühendislik hesaplamalar yapılarak yerleştirilir.


Dikey bahçelerin tarih geçmişine baktığımızda, yeni bir teknoloji olmadığı görülmektedir. 19. Yüzyılda Avrupa ve Kuzey Amerika şehirlerinde odunsu tırmanıcı bitkilerin sıklıkla cephelerde kullanımının desteklendiği görülmektedir.[1]


Fransız Ulusal Bilim Merkezi’nde çalışan dünyaca ünlü botanikçi Patrick Blanc dikey bahçelerin mimarı olarak bilinir. Blanc, kentin duvarlarını kendi yorumuyla dikey bahçeler ile buluşturarak yeşilin her tonuna şahitlik ettiğiniz tablo gibi eserleri ortaya çıkarıyor. Ünlü botanikçi Patrick Blanc yıllarca bikriler üzerinde çalışarak kendi geliştirdiği dikey bahçeler ile tanınıyor. Blanc 1988 yılında dikey bahçelerin patentini almıştır ve o günden beri tüm dünyada kullanılmaktadır. Bu uygulama ilk olarak Fransa’nın başkenti Paris’e kullanılarak tüm dünyaya yayılmıştır. Dikey bahçe uygulamasında ortalama 500 bitki çeşidi kullanılmaktadır, şehrin göbeğinde biyoçeşitliliğe neden olan, nefes alan binalar-duvarlar demek bu.


Dikey bahçeler, şehre sadece canlılık katmakla kalmayıp aynı zamanda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu da sağlamaktadır. Yalıtım tabakası gibi görev yapan dikey bahçe kullanılan materyalleri sayesinde dışarıya ısı miktarını minumuma indirir. Bitkisel elemanlar yardımı ile havadaki toz ve diğer kirletici maddeleri absorbe ederek daha temiz bir çevre sağlar.[2] Dikey bahçelerşn bitkisel düzenlemelerinde kullanılan toprak ve bitkisel materyaller ses yutuculuk özelliğine sahiptirler. Bu özellik, bina içinde ve çevresinde meydana gelen gürültü kirliliğini azaltır.[3]



Kanada'da tasarlanan dikey bahçe, şehrin gürültüsüne tampon oluşturuyor. 500 metrelik duvar, kalın modüler panellerden yapımlı, çelik çerçeveyle desteklenmiş.



Yine Fransa'da Patric Blanc’ın tasarımı olan bu tasarım toprak gerektirmiyor ve bitkilerin dikkatli bir şekilde seçimi bakımını en aza indiriyor.


Dünya üzerinde farklı örnekleri olan dikey bahçeler, sizleri şehrin gri gürültüsünden uzaklaştırıyor.

Dikey bahçelerin tasarımında kullanılabilecek bitki türleri, tasarımın yapılacağı duvarın konumuna, güneş ışınlarının geliş açısına ve bölgenin iklim türüne göre değişmektedir. Doğru bitki seçimi maddi açıdan ve avantajları açısından önemlidir. Herdem yeşil bitkilerin seçimi avantajlarının fazla olması nedeniyle tercihi arttırmaktadır.[3] Yüzeylerin bitkilendirilmesi, kentsel ölçekte estetik ve görsel değerlerin yanında, yapıların korunması, iklimsel etkinin insan ve diğer canlılar için uygun hale gelmesi, çevre koşullarının iyileştirilmesi ve bazı çevresel sorunlarının azaltılması bakımından önemli katkılar sağlamaktadır.[3]


Bitki türü, ışık gereksinimini ve mevsimine göre değişik etkiler ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle doğru bitki seçimi oldukça önemlidir. Tasarımın amaç ve hedefi göz önüne alınarak seçim yapılmalıdır. Dikey bahçe projelerinde, tasarımın yer aldığı çevrenin ekolojik koşullarında yetişebilecek bitki türlerinin seçilmesi gerekmektedir.


Doğru mekan seçimi ve doğru bitki seçimiyle birlikte ruhumuzu daraltan gri duvarlardan kurtulabilir, bu duvarları nefes alan yaşayan duvarlar haline çevirebiliriz.



Referanslar

1. Çerçi. S. Bitkilendirilmiş cephelerin çevresel ve ekolojik etkileri. (2018). 9. Ulusal Çatı & Cephe Sempozyumu 12 - 13 Nisan 2018. T. C. İstanbul Kültür Üniversitesi Ataköy – İstanbul.

2. Fransa’dan modern bir bahçe – Dikey bahçeler. Ev Bahçe Hobiler Dergisi. (2013) https://www.evbahce.com.tr/

3. Eroğan. E. Khabbazi. A., P. (2013). Yapı yüzeylerinde bitki kullanımı, dikey bahçeler ve kent ekolojisi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 6 (1), 23-27.

44 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi