Prematüre Doğanların İlerideki Yaşlarda İnsülin Direnci ve Diyabet Riski


Yeşim Köylüoğlu - Yeditepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik


Prematüre (Erken Doğan) Nedir ve Kriterleri Nelerdir?


40 hafta olarak tanımlanan normal gebelik sürecinin 37. Haftası bitmeden bebeğin dünyaya gelmesine erken doğum (preterm) ve bu erken doğan bebeklere ise prematüre denir (1).

Erken doğan bebekler gebeliğin sonlandığı haftaya göre 3 gruba ayrılır:

1) İleri derece erken doğan (24-31. hafta)

2) Orta derecede erken doğan (32-35. hafta)

3) Sınırda erken doğan (36-37. hafta)


Bunun yanı sıra doğum ağırlığına göre de bir sınıflandırma bulunmaktadır, bunlar: Düşük doğum ağırlıklı (DDA) grubundaki bebekler 2500 gramın altında, çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA) bebekler 1500 gramın altında, çok çok düşük doğum ağırlıklı (ÇÇDDA) bebekler ise 1000 gramın altındadır (2).


Erken Doğumun Sebepleri Nelerdir?


Erken doğuma sebep olan birçok etmen bulunmaktadır. Çevresel ve anneden kaynaklı olabilen bu sebepler şöyledir: Çoklu hamilelik, Erken membran rüptürü (EMR), gebelik sürecinde annenin düzensiz beslenmesi, annenin sigara ve alkol tüketimi, annenin 35 yaşını aşmış ya da 18 yaşından küçük olması ve düşük sosyoekonomik durum.


Erken Doğan Bebekler ve İlerideki Yıllarda Görülme Riski Olan Bozukluklar


Dünyada her gün binlerce bebek doğmaktadır ve zaman içinde prematüre doğan bebek sayısı artış göstermektedir. Kanıtların ışığında prematüre doğmuş bebeklerin yetişkin çağlarına geldiklerinde metabolik sendrom (yüksek LDL, düşük HDL, hipertansiyon, insülin direnci) riskleri artmaktadır ve bu metabolik sendromlar başlıca insülin duyarsızlığına bağlanmaktadır (3). Düşük doğum ağırlığı (<2.5 kg) da insülin duyarsızlığıyla ilişkilidir (4) ve gestasyonel yaşına göre küçük doğmuş bebeklerde de ilerideki yaşlarında tip 2 diyabet ve bozulmuş kan yağı dengesi gibi metabolik bozukluklar ile kalp ve damar hastalıklardan olan hipertansiyonun görülme riski normal bebeklere göre daha fazladır (5-6). Erken doğan ama gestasyonel ağırlığına kıyasla normal olan bebekler ile normal doğan ve normal gestasyonel ağırlığına sahip bebekler üzerinde yapılan araştırmaya göre iki grupta da insülin direnci gözlemlenmemiştir. Anne karnında gelişim geriliği olan ve düşük ağırlıklı doğan bebeklerde ise insülin duyarsızlığına rastlanmıştır (7-8).


Prematüre doğan bebeklerde kan glikozunun dengesi bozukluğu sıklıkla görülen bir sorundur. İlk doğduklarında glikojen depoları az ve buna karşın ihtiyaçları da bir o kadar fazladır. Bu sebeple yeni doğan prematürelere glikoz desteği başlanır. Genellikle hiperglisemi, görülen bir durum değildir fakat hiperglisemi durumunu engellemek amacı ile bazı koşullarda insülin desteği yapılabilmektedir (9). Erken doğanlarda önce normal doğum ağırlığını sonrasında da yaşıt bebeklerin ağırlığını yakalamak amacı ile 2 yaşına kadar bu bebekler hızlıca kilo almaktadır ve bu da ileride insülin direncini tetikleyen bir etmendir (10-11).






Kaynakçalar:

1) Erişim Adresi: http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/tez/pdf/cocuk_sagligi/dr_nurten_bayram.pdf

2) Can G, Çoban A, İnce Z., Yenidoğan ve Hastalıkları İn ‘O.Neyzi, T. Ertuğrul (eds).’Pediatri cilt I ‘Nobel Tıp Kitabevleri, İST.,2002:296-431

3) Erişim Adresi: http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.915.2573&rep=rep1&type=pdf

4) Hovi P, Andersson S, Eriksson JG, et al. Glucose regulation in young adults with very low birth weight. N Engl J Med 2007;356:2053–63

5) Barker DJ, Hales CN, Fall CH, Osmond C, Phipps K, Clark PM. Type 2 diabetes mellitus, hypertension and hyperlipidaemia (syndrome X):

relation to reduced fetal growth. Diabetologia 1993;36:62-7.

6) Barker DJ, Eriksson JG, Forsen T, Osmond C. Fetal origins of adult disease: strength of effects and biological basis. Int J Epidemiol 2002;

31:1235-9.

7) Hofman PL, Regan F, Jackson WE, Jefferies C, Knight DB, Robinson EM&Cutfield WS. Premature birth and later insulin resistance. New England Journal of Medicine, 2004; 351:2179-86.

8) Bazaes RA, Alegria A, Pittaluga E, Avila A, Inique G&Mericq V. Determinants of insulin sensitivity and secretion in verylow- birth-weight children. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2004; 89:1267-72.

9) Sheffied JS. Gestational diabetes; Effects of the degree of hyperglycemi and the gestational age at diagnosis. Soc Gyn Inv 1999;6:6.

10) Ong KK, Petry CJ, Emmett PM, Sandhu MS, Kiess W, Hales, CN, Ness AR, Dunger DB&the ALSPAC study Team. Insulin sensitivity and secretion in normal children related to size at birth, postnatal growth, and plasma insulin like growth factor-I levels. Diabetologia, 2004; 47:1064-70.

11) Veening MA, Van Weissenbruch MM, Delemarre-Van de Waal HA. Glucose tolerance, insulin sensitivity, and insülin secretion in children born small for gestational age. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2002; 87:4657-61.

12) Kapak Fotoğrafı Erişim Adresi: http://www.haber7.com/saglik/haber/2474743-turkiyede-bebeklerin-yuzde-10u-premature-doguyor

13) Fotoğraf 1 Erişim Adresi: https://www.sabah.com.tr/bebegimvebiz/bebek/2019/07/17/premature-bebeklerde-akciger-ve-kalp-sorunu

14) Fotoğraf 2 Erişim Adresi: https://www.yeniakit.com.tr/haber/premature-dogan-bebeklerde-dikkat-edilmesi-gerekenler-455352.html

0 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi