Probiyotik Mikroorganizmaların Etki Mekanizmaları Ve Hastalıklarla İlişkisi

En son güncellendiği tarih: May 23


Tuğba Cici - İstanbul Teknik Üniversitesi, Yüksek Lisans Öğrencisi


Bağırsak florasında normal şartlarda faydalı ve zararlı mikroorganizmalar belirli bir denge halinde yaşamaktadır. Özellikle son yıllarda bağırsak mikrobiyotası alanda yapılan bilimsel araştırmalar bağırsak florasındaki normal dengenin bozulmasının birçok kronik hastalıkla ilişkili olduğunu bildirmiştir. Bağırsak florası bozukluğu ile ilişkili hastalıklar arasında egzama, besin allerjileri, otizm spektrum bozukluğu, diabetes mellitus hastalığı, kardiyovasküler hastalıklar, Alzheimer hastalığı ve Parkinson hastalığı gibi hastalıklar vardır. Araştırmalar bağırsak mikrobiyotasındaki dengenin yeniden sağlanmasının komorbit durumu da iyileştirdiğini bildirmiştir.


Bağırsak florasındaki normal dengenin bozulmasının birçok sebebi olabilmektedir. Bu nedenler arasında başlıca doğum şekli (sezaryen doğum), antibiyotik kullanımı, hatalı beslenme şekli, mide ilacı gibi bağırsak florasını olumsuz etkileyen diğer ilaçların kullanımı, stres, epigenetik ve vücutta ağır metal birikimi gibi nedenler vardır. Vücutta ağır metal birikiminin nedeni sigara kullanımı ve somon gibi dip balıklarının sık tüketimi yer almaktadır. Beslenme modifikasyonları, bağırsak bakterileri kompozisyonu üzerinde önemli rol oynamaktadır.


Bağırsak florası bozukluğu ile ilişkili hastalıklar:


-Multiple Sklerosis -Alzheimer hastalığı -Yüksek tansiyon -Kronik böbrek hastalığı -Metabolik Semdrom -Karaciğer hastalıkları -Kanser

-Astım

-Otoimmün hastalıklar -Obezite

-Gastrik ülser

-Diabetes mellitus hastalığı -Besin Allerjileri

-Kalp hastalıkları

-İrritabl bağırsak hastalığı -H.Pylori

-Crohn’s hastalığı

-Ağız sağlığı

-Yaşlanma


Bağırsak florasında normal dengenin korunması ve bozulmuş bağırsak florasının onarılması hastalıkardan korunmak ve kronik hastalıkların tedavisinde etkili sonuç alabilmek için oldukça önemlidir. Bağırsak florasında normal denge bozulduğunda toksik maddeler ve patojen maddeler kolayca vücuda geçerek birçok kronik hastalığın patofizyolojisinde önemli rol oynamaktadır. Bağırsak florasında mikrobiyal dengenin bozulması sistemik inflamasyon oluşumu ile ilişkilidir. Sistemik inflamasyon ise bağışıklık sistemini olumsuz etkileyerek hastalık gelişiminde rol oynamaktadır. Bozulmuş bağırsak florasının onarılmasında probiyotik mikroorganizmalar kritik öneme sahiptir. Probiyotik mikroorganizmalar immün sistemini güçlendiren etkiye sahiptir. Probiyotik mikroorganizmalar hem doğuştan hem de sonradan kazanılmış olan bağışıklık sistemini güçlendiren etkiye sahiptir.Probiyotik mikroorganizmaların etki mekanizmaları arasında bakteriyel adhezyonun inhibisyonu ve mukozal bariyer fonksiyonunun artışı vardır. Probiyotik özelliğe sahip yoğurt, kefir ve turşu gibi yararlı besinler vardır fakat bozulmuş bağırsak florasının onarılmasında tek başına yarar sağlamamaktadırlar. Bir besine yada takviyeye probiyotik diyebilmek için belirli sayıda canlı mikroorganizma içermesi gerekmektedir. Bu nedenle doğru probiyotik takviyenin seçilmesi oldukça önemlidir. Probiyotik mikroorganizmalar sağlığa yararlı organizmalar olarak tanımlanmaktadır. Probiyotik kelimesi Yunanca olup ‘’yaşam için’’ anlamına gelmektedir. Probiyotik mikroorganizmalar canlı oldukları için sağlığa olan faydalı etkilerinde yararlanılabilmesi için bağırsak florasına ulaşıncaya dek canlılıklarını korumaları önemlidir. Probiyotik mikroorganizmalar mide asidi, safra asidi ve probiyotik takviye üretilirken kullanılan üretim yöntemi gibi faktörlerden olumsuz etkilenerek canlılıklarını yitirebilmektedir. Bunun dışında her probiyotik mikroorganizmanın tedavi edici özelliği aynı değildir. Probiyotik mikroorganizmaların tedavi edici özelliği her probiyotik suşa göre farklılık göstermektedir. Mesela diabetes mellitus hastasının kullanması gereken probiyotik mikroorganizma ile otizm spektrum bozukluğu olan hastanın kullanması gereken probiyotik mikroorganizma farklılık göstermektedir. En sık kullanılan probiyotik mikroorganizmalar arasında Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus casei, Lactobacillus paracasei, Bacillus coagulans, Bacillus clausii, Bifidobacterium infantis, Bifidobacterium longum, Bifidobacterium infantis ve Streptococcus thermophilus bulunmaktadır.


Probiyotik mikroorganizmaların aynı zamanda depresyon tedavisi gibi mental hastalıkların tedavisinde de olumlu etkilerinin olduğunu gösteren araştırmalar mevcuttur.


Probiyotik mikroorganizmaların sağlığa olan yararları:


-Vücutta inflamasyonu azaltarak birçok hatalığın oluşum riskini azaltır -Bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlar

-Sindirim sistemi üzerine olumlu etkileri bulunur

-Mental hastalıkların iyileşmesinde görev alır

-Besin alerjilerine karşı koruyucu etki göstermektedir

-Kötü bakterilerin olması gerekenden fazla çoğalmasına engel olur

-Antibiyotik direncini azaltan etki göstermektedir

-Cilt sağlığı üzerine yararlı etkileri bulunmaktadır


Sonuç olarak bağırsak florasındaki mikrobiyal kompozisyonun değişmesinin kanser, hipertansiyon, hiperkolesterolemi ve inflamatuar bağırsak hastalığı gibi birçok hastalığın görülme riskini arttırdığı bilinmektedir. Bu nedenle sağlıklı yaşam için bağırsak florasındaki optimal mikrobiyal dengenin sağlanması önemlidir. Probiyotik mikroorganizmaların kanıta dayalı mekanistik araştırma sonuçları belli bir süre boyunca belli miktarda probiyotik mikroorganizma tüketmenin insan sağlığı üzerine çok sayıda terapötik etkisinin olduğunu bildirmiştir. Her probiyotik takviyenin aynı olmadığı unutulmamalıdır. Bu nedenle kişilerin sağlık durumuna uygun probiyotik takviye seçimi büyük önem taşımaktadır. Probiyotik takviyeler ve diğer takviyeler kullanırken mutlaka bu alanda uzman olan kişilerden destek alınmalıdır. Birine faydalı gelen bir besin yada besin takviyesi bir başkasında zararlı etki gösterebilmektedir. Bozulmuş bağırsak florasının onarılmasında doğru terapötik stratejilerin uygulanması önemlidir. Beslenme modifikasyonları ve kişinin sağlık durumuna uygun takviyenin seçilmesi tedavinin etkinliğini arttırmaktadır. Optimal probiyotik mikroorganizma suşu ve hastalıklara spesifik uygun probiyotik mikroorganizma dozunu araştıran çok sayıda bilimsel araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.




Kaynakçalar

  1. Liu, Y., Tran, D. Q., & Rhoads, J. M. (2018). Probiotics in Disease Prevention and Treatment. Journal of clinical pharmacology, 58 Suppl 10(Suppl 10), S164–S179.

  2. Amara, A. A., & Shibl, A. (2015). Role of Probiotics in health improvement, infection control and disease treatment and management. Saudi pharmaceutical journal : SPJ : the official publication of the Saudi Pharmaceutical Society, 23(2), 107–114.

  3. Tsai, Y. L., Lin, T. L., Chang, C. J., Wu, T. R., Lai, W. F., Lu, C. C., & Lai, H. C. (2019). Probiotics, prebiotics and amelioration of diseases. Journal of biomedical science, 26(1), 3.

  4. Kau, A. L., Ahern, P. P., Griffin, N. W., Goodman, A. L., & Gordon, J. I. (2011). Human nutrition, the gut microbiome and the immune system. Nature, 474(7351), 327–336.

  5. Day, R. L., Harper, A. J., Woods, R. M., Davies, O. G., & Heaney, L. M. (2019). Probiotics: current landscape and future horizons. Future science OA, 5(4), FSO391.

  6. Shi, L. H., Balakrishnan, K., Thiagarajah, K., Mohd Ismail, N. I., & Yin, O. S. (2016). Beneficial Properties of Probiotics. Tropical life sciences research, 27(2), 73–90.

  7. Varankovich, N. V., Nickerson, M. T., & Korber, D. R. (2015). Probiotic-based strategies for therapeutic and prophylactic use against multiple gastrointestinal diseases. Frontiers in

  8. microbiology, 6, 685.

  9. Huang, R., Wang, K., & Hu, J. (2016). Effect of Probiotics on Depression: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 8(8), 483.

  10. Gomes, A. C., Bueno, A. A., de Souza, R. G., & Mota, J. F. (2014). Gut microbiota, probiotics and diabetes. Nutrition journal, 13, 60.


0 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi