Uyumadan Önce Sedatif Etkisi ile Alman Papatyası Çayı


Zülal Sevgi Dede – Eczacılık Fakültesi, Yeditepe Üniversitesi

Sağlıklı Uyku ve Uykunun Fizyolojisi


Sağlıklı uyku, istenen uyanma saatlerinde optimum uyanıklığı sürdürmek için gereken uyku miktarı ve kalitesi olarak tanımlanabilir.[1]


Yeterli kalitede ve miktarda uyku ihtiyacı, insanların günlük yaşamına uygun şekilde devam edebilmesi için karşılanması gereken, açlık ve susuzluğa benzer bir biyolojik dürtüdür.[1]


Uyku, hızlı göz hareketi olmayan uyku (NREM uyku) ve hızlı göz hareketi uykusu (REM uyku) olmak üzere iki ayrı aşamaya ayrılmıştır. NREM uyku 4 evreden oluşur ve toplam uykunun %75-80'i oluşturur. REM uyku ise toplam uykunun %20-25’ni oluşturur.[1]


Derin uyku, NREM uykunun 3. ve 4. evrelerinde olur ve uyku süresinin %13-23'ünü oluşturur.[1]


Uyku periyodu ne zaman kısaltılır veya yetersiz olursa o zaman NREM uykunun 3. ve 4. evrelerinden ve REM uykusundan harcanır. Bu durumda uykunun yapısı bozulduğundan uyanma sırasında istenmeyen uyku haliyle karşılaşılır veya gün içinde performans düşüklüğüne sebep olur.[1]


Uykusuzluk


Uykusuzluk (Insomnia), uykuya dalmada veya sürdürmede zorluk ya da erken uyanma gibi semptomlarla karakterize bir rahatsızlıktır. Çeşitli sağlık sorunları veya yaşam tarzı bu duruma neden olabiliyor.[1]

Çalışmalar, çeşitli ülkelerde uyku ve uyanıklık ile ilgili zorlukların yaygın olarak nüfusun %20-38'i arasında bulunduğunu göstermiştir.[1]


Mevzuat ve üretim alanındaki gelişmeler ile bitkisel preperatların dünya çapında kullanımı ve önemi artmaktadır.[1]


Bitkiler, sentetik ilaçları kullanmaktan hoşlanmayan uyku bozukluğu olan birçok hasta için çekici ve güvenli alternatiflerdir.[1]


Alman Papatyası


Matricaria recutita L. gerçek papatya veya Alman papatyası olarak bilinir. Bu bitkinin adı Yunanca "toprak" anlamına gelen Chamos kelimesinden ve "elma" anlamına gelen Melos’tan türemiştir. Bu kelimeler, papatyadaki taze çiçeklerdeki büyümenin yavaşlığına ve elma kokusuna atıfta bulunur. Recutita’nın Latince adı, kesilmiş, kesilmiş anlamına gelen yaprakları ifade eder.[2]


Alman papatyası iyi büyümek için serin ve ılıman koşullara ihtiyaç duyar ve sıcaklık 7 ila 26 ° C arasında olmalıdır. Buna ek olarak Alman papatyası -12 ° C'ye kadar düşük soğuk kış gecelerinde hayatta kalabilir. Fakat iyi bir şekilde vejetatif olarak büyüyebilmek ve bol miktarda çiçek üretip açması için papatya, uzun yaz günlerine, tam güneşe ve yüksek ısı birimlerine ihtiyaç duyar. Alman papatyası, çiçeklerin çoğu büyüdüğünde hasat edilmelidir. Erken veya geç hasat, etkili malzemelerin kalitesini düşürecektir.[2]


Aktif Bileşenleri


Alman papatyasının aktif bileşenleri terpenoidler (a-bisabolol, α-bisabolol oksit A ​​ve B, chamazulene), seskiterpenler, kumarinler (umbelliferone), flavonoidler (luteolin, apigenin, kersetin) ve spiroeterlerdir (en-yn disikloeter).[2]


Etki Mekanizması ve Kullanımı


Papatyanın içeriğindeki flavonoid apigenin, GABA reseptörlerine bağlanır ve hafif sedatif etkisi bu şekilde oluşur.[1-3]


Hayvan deneylerine bakıldığında; farelerde anksiyolitik aktiviteye sahiptir ancak etkili doz diazepam da kullanılan dozun yaklaşık 10 katıdır. Ayrıca farelerde antikonvülsan aktivite ve sıçanlarda ise merkezi sinir sistemi depresan etki göstermiştir.[1]


Papatyanın uyku üzerindeki etkilerine dair klinik çalışmalar çok yapılmamıştır.[1,3]

Genç Japon erkeklerinde yapılan çalışmada; papatya çayı içildikten 45 dakika sonra kalp atış hızını düşürdüğü, cilt sıcaklığını arttırdığı ve gevşemeye sebep olduğu gözlemlenmiştir. Elektroensefalogram tabanlı duygu spektral analiz sistemi (ESA-16) ile hesaplanan üzüntü ve depresyon da papatya çayı içildikten sonra daha fazla azalmıştır.[3]


Bununla birlikte, papatyanın zayıf bir hipertansif etkisi olduğunu da gösteren bir başka çalışmada, hastanede yatan on iki kalp hastasına güçlü bir papatya çayı verilmiş ve on tanesi hemen 90 dakika süren derin bir uykuya daldı raporlanmış.[1]


Histeri, kabuslar ve diğer uyku problemlerini tedavilerinde papatya çayı da yer alır ve derin uykuya katkıda bulunur.[2]


Advers Reaksiyonlar ve Olası İlaç Etkileşimleri


Papatya karşı alerjik reaksiyonlar bildirilmiştir. Özellikle papatya ailesindeki (Asteraceae veya Compositae) bitkilere alerjisi olan insanlarda görülmüştür. Bu alerjik aktivite büyük çoğunlukla temas alerjisi ile oluşuyor ve kontakt dermatite sebep olabiliyor.[1,3]


Teorik varsayımlara dayanarak dikkat edilmesi gerekilen papatya ile ilaç etkileşimleri bulunmaktadır. Papatyanın bir bileşeni olan kumarin, bir K vitamini antagonisti olarak hareket ederek ve kan pıhtılaşma süreçlerine müdahale ederek varfarin tedavisinin etkilerini güçlendirebilir. Benzer şekilde kumarin, birlikte kullanıldığında aspirinin, diğer steroidal olmayan antiinflamatuar ilaçların veya asetaminofenin antiplatelet veya hipoprotrombinemik etkilerine ilave kan inceltici etkiler sağlayabilir. Papatya hafif yatıştırıcı etkisinden dolayı opioid analjezikler, benzodiazepinler veya alkol gibi diğer sedatif ilaçların merkezi sinir sistemini baskılayıcı etkilerini artırma potansiyeline sahiptir ve bu nedenle bu ajanlarla birlikte bir kontrendikasyon durumunun olabileceği bildirilmiştir.[3]





Referanslar

  1. Gyllenhaal, C., Merritt, S.L., Peterson, S.D., Block, K.I. ve Gochenour C. (2000). Efficacy and safety of herbal stimulants and sedatives in sleep disorders. Sleep Medicine Reviews, Vol. 4, No. 3, pp 229–251, doi:10.1053/smrv.1999.0093.

  2. Sharafzadeh, S. Ve Alizadeh, O. (2011). German and Roman Chamomile. Journal of Applied Pharmaceutical Science 01 (10).

  3. Mckay, D. L., Blumberg, J.B. (2006). A Review of the Bioactivity and Potential Health Benefits of Chamomile Tea (Matricaria recutita L.). Phytotherapy Research 20, 519-530, DOI: 10.1002/ptr.1900.


75 görüntüleme0 yorum