Zombi Gen ve Filler


İpek Duygu TÜRKDEMİR- Acıbadem Üniversitesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik


Büyük bedenli hayvanlar daha fazla hücreye sahiptir ve bu da kansere yakalanma risklerini artırır. Bu insanlar için de geçerlidir uzun insanların kısa insanlara göre kansere yakalanma oranı daha yüksektir. Fakat araştırmalara göre memeli türlerinde beden büyüklüğü ile kanser riski arasında bir bağ yoktur. (Peto’nun Paradoksu) Bunun bir örneği de fillerdir. Filler insanlardan 100 kat daha fazla hücreye sahip olmalarına rağmen senede fillerin sadece %5 i kansere yakalanır. (bu oran insanlarda %17’dir).


3 sene önce Chicago Üniversitesi ve Utah Üniversitesi'ndeki araştırmacılar fiillerde 20 kopya p53 olduğunu keşfetmişlerdi. p53 memeliler için çok önemli bir tümör durdurucu gendir. (Hücredeki DNA hasarı onarılamaz hale geldiğinde hücreyi apoptoza sürükler). Bu genden insanlarda bir kopya bulunuyor. Araştırmacılara göre bu 20 kopya p53 fillerin DNA zararına karşı daha hassas olduğunu ve apoptozu daha sıkı regüle ettiğini düşünüyorlar.


Bir grup araştırmacı fillerin kanserli hücrelerinin tümörleşmeden nasıl apoptoza uğradıklarını bir kısmını bulmuş olabilirler: Sadece fillerin sahip olduğu bir gen olan LIF6 (Lösemi inhibitör faktör 6).


LIF6 geni evrimsel süreçte aktifliğini yitirmiş fakat bir şekilde p53 sayesinde aktifleşebilen bir gen. Basitçe filler hasar görmüş hücrelerini onarmak yerine sistemli bir şekilde öldürüyor bunu da LIF6 ile yapıyor. (LIF6’nın salgıladığı protein mitokondri zarlarını deliyor ve enerji üretemeyen hücre ölüyor fakat mekanizmaları bilinmiyor).


Fillerde 8-10 tip LIF geni var ama içlerinden sadece LIF6 geni kısmi-aktif. Araştırmacıları bu genin evrimsel takibini 80 milyon yıl öncesine kadar yapabildiler. Ve bu genin memeliler (özellikle fillerin atası için geçerli) küçük boyuttayken ortaya çıktığına inanılıyor. Araştırma ekibinden Dr. Lynch’e göre fillerin bu kadar büyüyebilmelerinin nedenleri olarak p53 geninin kopya sayısı ve LIF6 geninin kısmi aktifliği önemli bir etken olabilir.


Cevaplanmayı bekleyen pek çok soru var ama bir şey kesin ki genomunda ilginç şeyler saklayan sadece insanoğlu değil.

17 görüntüleme

Türkiye'nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi

Bezelye Dergi ISSN: 2587-0173

Bizi Takip Et
  • Beyaz Facebook Simge
  • Beyaz Instagram Simge
  • White Twitter Icon
  • Icon-gmail
  • kisspng-white-logo-brand-pattern-three-d
  • images
  • medium
  • Dergilik
  • YouTube

© 2019 by Bezelye Dergi